Vogelaar of insectenraar ?

We hebben hier vliegjes in huis rondvliegen van minder dan 2 millimeter lang. Helemaal compleet. Een hoofdje, een lijfje, pootjes en vleugels. En voorzien van voldoende hersens om zich vrij door de lucht te kunnen bewegen. Als ik in God zou geloven zou ik dat bijzonder knap werk van Hem vinden.

Dat mensen graag naar vogels kijken wordt doorgaans wel geaccepteerd. Vogelaars zijn een beetje vreemd, maar ach, ze doen geen kwaad. Maar mensen die van insecten houden ? Dat is raar. En ik geef toe: ik ben meer een vogelaar dan een insectenraar. De vogelwereld is redelijk overzichtelijk. Vogels zijn makkelijk te zien en van elkaar te onderscheiden – een enkele uitzondering uitgezonderd – en het aantal soorten is niet zo groot dat het een hopeloze opgave wordt.

Dat is bij de insecten wel anders. Daarvan zijn er niet alleen veel meer, maar ze zijn ook veel kleiner, moeilijker te bekijken en lijken soms veel op elkaar. Het is al heel wat als je een wesp van een bij, of een vlieg, kunt onderscheiden. Ook nog weten welk soort wesp, bij, of vlieg, vergt een hoop studie, want er zijn duizenden soorten. Daarvoor zou je de beestjes moeten gaan vangen en onder de microscoop moeten bestuderen. Veel soorten zijn alleen dan uit elkaar te houden.

Jullie begrijpen dat me dat te ver gaat. In mijn omgeving sta ik al heel lang bekend als de rare snuiter die een insect, dat het huis binnengedrongen is, niet dood slaat, maar probeert te vangen in een glaasje, om het weer naar buiten te brengen. Het doden van insecten, zelfs om ze te bestuderen, vind ik iets onaangenaams. Misschien toch wel insectenraar, dus.

We hebben ook al best lang bijenhotels op het balkon. Dat begon ooit met twee bijtjes die de slaapkamer van de dochter des huizes binnengedrongen waren. Geen honingbijen, dat zag ik direct. Het was me wel eens opgevallen dat er bijtjes op het balkon rondvlogen, waarschijnlijk op zoek naar een opening tussen het metselwerk, om er een nestje te maken.

Dat bleken rosse metselbijen te zijn. En ze brachten me op het idee om een insectenhotel op te hangen. Het duurde vervolgens een poosje voor ik doorhad dat de kleine bijtjes, die daar een deel van de zomer druk bezig, van een andere soort waren. Ze hadden ook gele buikjes – in vaktermen: buikschuiers, harige borsteltjes waar ze stuifmeel mee verzamelen – vandaar mijn verwarring. Deze kleintjes bleken tronkenbijen te heten.

Sindsdien heb ik het ene insectenhotel vervangen door een ander. Later zelfs twee, zelf getimmerde exemplaren, van gaten op maat voorzien. En elk jaar kwamen de bijtjes terug, de rosse metselbijen en de tronkenbijen. Eén zomer heb ik de hotels weggehaald, omdat er op het balkon geschilderd moest worden. De bijen moesten toen genoegen nemen met een achtertuin, in Baarn.

Dat hebben ze goed overleefd. Dit jaar had ik twee nieuwe hotels besteld, ontworpen onder toezicht van Natuurmonumenten. Zag er leuk uit, maar ik had direct door dat de gaten veel te groot waren, voor mijn tronkenbijtjes. Dus heb ik er met de boormachine een heel stel bijgemaakt. Daarna was het afwachten of en wanneer de eerste bijen zouden verschijnen.

Het droge voorjaar voorspelde niet veel goeds. Uiteindelijk zag ik wel een paar rosse metselbijen, in april en mei, maar die hebben slechts 1 gaatje gevuld in de bijenhotels. De moed schonk me al in de schoenen. Het gaat beroerd met de insectenstand. Zou het nu afgelopen zijn met mijn balkonbijen ?

Nee, beste lezers, ik begrijp dat jullie al waren gaan vrezen voor een treurige afloop van dit verhaal. Maar ik kan jullie gerust stellen. De tronkenbijtjes verschenen keurig op de afspraak. Vanaf begin juni zijn ze al bezig en inmiddels hebben ze meer dan 30 gaatjes dichtgemetseld !

Voor de trouwe lezers van mijn verhaaltjes is dit allemaal geen nieuws. Ik schrijf er al jaren over. Het eerste bericht, op ons Stripblog, over het insectenhotel dateert uit 2012. Toen maakte ik me al druk over de afname van de aantallen insecten in ons land. En ik maakte me zorgen om mijn balkonbijen.

Daarvan zou je kunnen leren dat het allemaal wel meevalt. Ondanks alle onheilsberichten heb ik nog net zoveel wilde bijtjes op het balkon als 10 jaar geleden. Maar toen ging het ook al slecht. Dat ik me er toen pas in verdiepte kwam ook door de berichten over de achteruitgang van de insectenstand. Het valt dus niet mee, maar het is nog niet hopeloos.

Veel mensen denken dat de natuur teer en kwetsbaar is. Maar in werkelijkheid is de natuur taai en veerkrachtig. Mensen maken veel kapot, maar als we er een beetje ons best voor doen kun je zelfs op een kaal balkon, waar van nature weinig groeit of bloeit, nog een plek maken waar de natuur opleeft.

Dus niet sippen en miepen dat het allemaal komt door de asielzoekers en de oorlogshitsers. Gewoon de natuur de ruimte geven, dan kan het nog best goed komen. 

En als je toch iets wil doen aan het vermeende asielprobleem teken dan de 2 petities, tegen de beschamende wetten die afgelopen week aangenomen zijn door de Tweede Kamer. Het is nog niet verloren. Als we van ons laten horen kan de Eerste Kamer nog voorkomen dat we verder afglijden, de populistische goot in.

Stop de asielwetten – petitie van PvdA/GroenLinks

Of als je je liever verre houdt van politieke partijen: 

Vóór medemenselijkheid. Tégen de asielwetten – petitie van Vluchtelingen Werk.

 

De Strip is gemaakt door de Stripman zelf.

 

Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 en deel 4 van dit verhaal.  

 

Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 - deel 5 - deel 6 - deel 7 en deel 8 van het vorige verhaal.

 

Klik op de tekening voor een grotere weergave. 

 

De geniale fruitvlieg

Jullie kennen ze vast wel, die piepkleine vliegjes, die verschijnen zodra er ergens een bananenschil of appelklokhuis ligt. Ik had er laatst een kleine discussie over met mijn broer. Ik vond ze geniaal, die fruitvliegjes. Zo'n klein beestje, met zo weinig hersencellen, is toch maar in staat om elk stukje fruit op te sporen. Ze komen zelfs bij ons in huis, terwijl we toch horrengaas voor alle ramen hebben.

Mijn broer was het daar niet mee eens. Hij vond het maar domme beestjes. Elke keer als hij met een glas wijn in zijn tuin zat, kwamen er een paar die dachten dat ze dat glas wel even leeg konden drinken. Maar na één slokje vielen ze al voorover in de wijn en moest hij ze uit z'n glas halen. Niet erg slim.

Afgelopen week stond er een artikel in de krant: 'Wetenschappers brengen volledig brein van de fruitvlieg in kaart...'. Misschien zouden we nu te weten komen of de fruitvlieg intelligent is en over bijzondere gaven beschikt, of juist dom en lijdend aan zelfoverschatting.

Er blijkt al direct dat ik de fruitvlieg nog onderschat had. Zo'n klein beestje, met zo'n minuscuul kopje, hoeveel hersencellen kunnen daar nu in zitten ? Twintig misschien, of dertig ? Het zijn er dus 140.000, met 50 miljoen verbindingen. Dat maakt de prestatie van die wetenschappers in ieder geval een stuk indrukwekkender.

Het fruitvliegenbrein, dat de grootte heeft van een zandkorrel, is in 7000 plakjes gesneden en onder de microscoop gefotografeerd. Daarna zijn die foto's geanalyseerd met behulp van kunstmatige intelligentie. Dat doe je niet even op de keukentafel.

Een mooi filmpje van het gefotografeerde vliegenbrein is te zien op YouTube 

De wetenschappers doen graag onderzoek naar het hoe en wat van de fruitvlieg, omdat het een makkelijk diertje is, in de omgang, ze eenvoudig te kweken zijn en omdat hun hersens en zenuwcellen lijken op die van de mens.

Ik citeer even een stukje: 'Zowel fruitvliegen als mensen maken gebruik van zogenoemde neuronale circuits (...) Dat zijn groepen zenuwcellen die met elkaar in verbinding staan. Men denkt dat verder onderzoek met het nieuwe breinmodel kan uitwijzen door welke hersencellen zo’n signaal precies reist. Ook bij onderzoek naar ziekten als ALS, waarbij spieren hun werking verliezen doordat zenuwcellen worden aangetast, verwacht men dat het model een bijdrage kan leveren.'

De volgende stap zou zijn, nog gedetailleerdere foto's, om een nog preciezer model van het vliegenbrein te maken. Daarna hoopt men de hersens van een muis in beeld te kunnen brengen en daarna misschien het mensenbrein. Dat is wel een flinke stap verder want dat bestaat uit '...86 miljard hersencellen. Ongeveer 600 duizend keer zoveel als bij de fruitvlieg'.

Helaas geeft het artikel geen antwoord op de vraag of de fruitvlieg nu geniaal is, of oliedom. Wie toch het verhaal wil lezen moet geabonneerd zijn op de Volkskrant.

De wetenschappers hebben wel een mooie website, die voor iedereen toegankelijk is en waar de resultaten van hun onderzoek te zien zijn.

 

De Strip is gemaakt door de Geheimzinnige Hulpman. Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 - deel 5 - deel 6 - deel 7 - deel 8 - deel 9 - deel 10 - deel 11 - deel 12 - deel 13 - deel 14 en deel 15 van dit verhaal.

 

Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 - deel 5 en deel 6 van het vorige verhaal.

 

Klik op de tekening voor een grotere weergave. 

 

De natuur zijn gang laten gaan ? Dat kan !

'De biodiversiteit nam de afgelopen honderd jaar met 85 procent af, en daalt verder; in Nederland het meest van de EU,' las ik, afgelopen week, in de Volkskrant. Dat het zo slecht gaat met die biodiversiteit komt vooral door de achteruitgang van het buitengebied, het boerenland. Daar moet voedsel worden geproduceerd, daar moet vee lopen en wordt de natuur, heel efficiënt, bestreden.

Het zou mooi zijn als we op andere plaatsen, bijvoorbeeld in de bebouwde kom, de natuur wat meer ruimte zouden geven. Daar is het openbare groen er voor ons plezier en welzijn. Het gaat bovendien om flinke oppervlakten, grote grasvelden tussen de woonblokken en een massa bloemperken. Het zou dus een enorme bijdrage kunnen leveren aan de biodiversiteit.

Ik schreef daar, begin juli, een brief over naar de plaatselijke krant, waarin ik opriep om minder te maaien en te schoffelen. Mijn brief werd geplaatst en lokte een reactie uit van de heer W., opzichter directievoering van de gemeente. Die verscheen vorige week in de krant, met als kop: 'Natuur zijn gang laten, kan dat wel ?'

De heer W. legt uit dat er niet zomaar wat gedaan wordt. Op sommige plekken wordt vaak gemaaid, op andere minder. De argumenten om te maaien zijn: dat lange gras is slordig en 'de veiligheid'. In lang gras kunnen beestjes zitten die wel eens een mens kunnen bijten. Maar ja, die zitten ook in het park, aan de overkant van de straat en in je eigen achtertuin.

De heer W. geeft toe dat onkruid belangrijk is voor de biodiversiteit, maar zegt ook dat het beheerd moet worden. Neem nou de paardenbloem: '...die is weliswaar waardevol voor de biodiversiteit, maar heeft ook een nadeel. De bloem heeft een lange penwortel die zo diep in de grond woekert dat hij moeilijk te verwijderen is.'

Het lijkt erop dat er aan de ene kant wel goede wil is, maar dat men vast zit in oude patronen. Want waarom zou je die paardenbloem moeten beheren – bedoeld wordt bestrijden – als hij zo waardevol is ? Dat hij moeilijk te verwijderen is is toch geen argument om hem te verwijderen ? Laat dat plantje toch staan !

Biodiversiteit en groenbeheer, is dat per definitie in strijd met elkaar ? Biodiversiteit zijn alle planten en dieren die, van nature, op een bepaalde plaats leven. Die wilde planten trekken insecten aan, vogels en andere dieren. Alles wat, zonder dat de mens zich ermee bemoeit, op een plek groeit en leeft is de biodiversiteit. Die hoeft niet beheerd, aangeplant, of ingezaaid te worden. Biodiversiteit is er vanzelf.

Groenbeheerders willen graag de handen uit de mouwen steken en dat is een reflex, die moeilijk te beteugelen is. Dat blijkt uit het beplanten van bloemperken, met bloeiende struiken waar insecten op af komen en het inzaaien van wegbermen, met 'bermmengsels die de biodiversiteit bevorderen'. Dat minder doen vaak beter is komt niet in ze op.

Planten die aangeplant of ingezaaid worden en dus niet van nature ergens voorkomen, zijn niet zo goed voor de biodiversiteit. Ze verdringen namelijk de planten die op die plaatsen thuishoren. De plaatselijke insecten zijn helemaal afgestemd op die plaatselijke planten. Je kunt wel leuk vlinderstruiken in de bloemperken zetten, maar als je de brandnetels wegmaait hebben die vlinders geen plek waar ze hun eitjes kunnen leggen en waar hun rupsen kunnen opgroeien.

Het wegschoffelen van onkruid, uit bloemperken die aangelegd zijn voor de biodiversiteit, is dus een schadelijke handeling. Je haalt de biodiversiteit weg, uit een plek die je ingericht hebt om de biodiversiteit te bevorderen. Dat is toch niet slim ?

'Maar mensen houden van een strak gazonnetje, daar moeten we ook rekening mee houden,' zegt meneer W. Maar moet dat echt ? Het openbaar groen is geen privétuin. Wie, in zijn eigen tuintje, zijn grasveldje wil maaien moet dat maar doen. Maar de gemeente roept de bewoners op om niet alles te betegelen en ook wat onkruid te laten staan (echt !). Laten ze dan, met het beheer van het openbaar groen, ook het goede voorbeeld geven.

De praktijk is helaas anders. In onze straat zijn, in de afgelopen paar weken, de gazons gemaaid, de bloemperken geschoffeld, de slootkant gemaaid en de stoep bewerkt met zo'n stoomwagentje. Goed dat ze geen gif meer gebruiken om het onkruid te verdelgen, dacht ik, en ook fijn dat er nog hier en daar een plukje groen blijft staan, om de bomen heen. Verkeerd gedacht. Even later kwam er een hovenier langs om de randjes weg te maaien en de 'boomspiegels' – de stukjes kale grond om de stammen heen – schoon te schoffelen.

Het gras hoeft niet overal een meter hoog te staan en een bloemperk waar je helemaal niets aan doet wordt, op den duur, een bosje. Dus een beetje snoeien en af en toe eens maaien is prima. Maar ga niet elke week en overal tegelijk met je maaimachines, schoffels en stomers tekeer. Laat het ook eens gewoon een maandje bloeien en groeien. Dat bespaart bovendien manuren, brandstof, stikstofuitstoot en geld.

Een paardenbloem heeft geen stekels, hij maakt geen lawaai en verspreidt geen akelige lucht, maar is wel goed voor de bijtjes en vlinders. Dat geldt ook voor de klaver, boterbloem, ereprijs, hoornbloem, hondsdraf, robertskruid, havikskruid, basterdwederik, duizendblad, akkerwinde enz. Allemaal plantjes die in onze straat vanzelf komen groeien. Als we ze de kans maar geven. Uit onderzoeken blijkt trouwens dat minder maaien en schoffelen direct leidt tot een toename van insecten (biodiversiteit !).

Meneer W. kent mijn argumenten, ik heb hem en andere vertegenwoordigers van de gemeente al vaker geschreven en gemaild. Er zijn meer bewoners die de gemeente verzoeken om minder te maaien, zegt hij. En om terug te komen op de Volkskrant van vorige week, daarin stond een artikel over een Rotterdammer die, zich het onderhoud van de stadsparken in zijn stad had aangetrokken. Ik citeer:

''Sinds Biemans – arts, kunstenaar, social designer – het beheer en de schoonmaak van het park vijf jaar geleden van de gemeentelijke plantsoenendienst overnam, en de natuur min of meer haar gang laat gaan, is het aantal planten- en insectensoorten geëxplodeerd.

Zijn geheim? ‘Stop met maaien, zodat inheemse planten – onkruid, zoals de gemeente het noemt – kunnen groeien. Dat is de kraamkamer van de insectenwereld. Haal her en der wat weg, zoals grazers in de natuur doen. Daardoor ontstaat een variatie aan beplanting.’ (…)

Zijn uiteindelijke doel is ‘dat alle parken zo worden’.

Licht geïrriteerd: ‘Maar dan moet de gemeente wel wat veranderen aan het onderhoud, dat is gericht op schoffelen. Plantsoendienstmedewerkers hebben geen benul van wat ze doen – en worden daar zelf ook niet vrolijk van. Maak daarom ruimte voor vakmanschap, voor de menselijke maat. Berg de bladblazers op en breng het handwerk terug.'"

Zie voor het hele artikel: Stop met maaien 

De natuur zijn gang laten gaan ? Dat moet !

 

 

De Strip is gemaakt door de Geheimzinnige Hulpman. Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 en deel 5 van dit verhaal.

 

Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 - deel 5 en deel 6 van het vorige verhaal.

 

Klik op de tekening voor een grotere weergave. 

 

Schattig en agressief, jonge mezen op het balkon

Het is alweer een week of vier geleden dat ik voor het laatst iets schreef over de planten en dieren op ons balkon. Het is inmiddels zomer, hoewel je dat aan het weer pas de afgelopen week kon merken. Je hoort wel eens zeggen dat het in de zomer rustiger wordt buiten.

De meeste vogels zijn klaar met broeden, de jongen zijn uitgevlogen. Er hoeft geen territorium meer verdedigd te worden, dus wordt er minder gezongen en de volwassen vogels nemen het er van. Ze gaan ook in de rui, krijgen een nieuw verenkleed en dan houden ze zich rustig.

Maar de jonge vogels doen daar niet aan mee. Die zijn druk bezig de wereld te ontdekken en als je een beetje vogelvoer neerlegt, of ophangt, zul je genoeg drukte zien in je tuin, of op balkon. Bij ons wemelt het nog van de jonge mezen, bijvoorbeeld. Koolmezen vooral.

Ik schreef eerder dat het pimpelmezenbroedsel in ons nestkastje mislukt was en dat ik weinig jonge pimpels zag. Maar gelukkig lijken die, kleinere neefjes van de koolmees, bezig aan een inhaalslag. Vogels broeden niet allemaal tegelijk en op hetzelfde moment. Je hebt mezen die vroeg beginnen, andere paartjes starten wat later. De latere pimpelmezen lijken dit jaar meer succes te hebben gehad.

Jonge pimpelmezen zien er schattig uit. Ik aarzel een beetje om het zo te omschrijven, maar het is niet anders. Ze zijn minder fel gekleurd dan hun ouders. Geen blauwe kruinveertjes en geen helderwitte wangen. Maar alles in zachte, groene en gele tinten. Je vraagt je af hoe zulke lieve vogeltjes het redden, tegenover hun grotere concurrenten, de koolmezen.

Dat is vrij simpel, ze zijn gewoon brutaler en agressiever. Het lieve uiterlijk is maar schijn. Een jonge pimpelmees ziet er helemaal geen probleem in om bovenop een, grotere, jonge koolmees te springen, om bij een lekkere pinda te komen.

En als ik voor het raam ga staan trekken ze zich daar helemaal niets van aan. Grotere vogels, zoals kauwtjes, duiven, of de tamelijk schuwe spechten, vliegen dan direct weg. Zelfs als ik de balkondeur open doe zijn het de mezen die het laatst vertrekken. En dan kijken ze er ook nog verontwaardigd bij, alsof ze zeggen willen: Wat kom jij doen ?

Ondertussen zijn onze balkonplanten mooi in bloei aan het komen. Ik had het aantal bloempotten een beetje geminderd, in verband met de onderhoudswerkzaamheden, maar omdat daar geen eind aan lijkt te komen, heb ik dit jaar wat nieuwe potten en bakken gekocht. Wel allemaal van kunststof, zodat ze wat makkelijker te verplaatsen zijn.

In totaal staan er, op voor- en achterbalkon, 17 bloempotten en -bakken. In grootte oplopend, van 10 cm doorsnee, tot 60 cm. De meeste zijn begonnen met een plant die we kochten of cadeau kregen. Als ik iets nieuws koop hoop ik altijd dat de insecten er blij mee zijn, wat meestal tegenvalt. De enige echte hits zijn de lobelia's en de dropplant, waar altijd zweefvliegen, hommels en wilde bijen op af komen.

Gelukkig helpt de natuur, als je haar de kans geeft, tenminste. Ik had me voorgenomen om niet te mopperen vandaag, maar het was weer met de nodige ergernis en onbegrip, dat we de gemeentelijke onderhoudsploegen door het openbare groen zagen gaan, in de afgelopen weken. 

Mooi bloeiende grasvelden en wegbermen werden platgemaaid. In bloemperken die, volgens diezelfde gemeente, aangelegd waren voor het bevorderen van de biodiversiteit werden geschoffeld en gewied. Het is allemaal behoorlijk achterlijk.

Maar komaan, niet mopperen. Op ons eigen balkon kun je zien wat er gebeurt, als je de boel een beetje zijn gang laat gaan. Dan komen er vanzelf allerlei planten groeien, waar de insecten dol op zijn. Bijvoorbeeld paardenbloem, klaver, hoornbloem, robertskruid, duizendblad, schijnaardbei, havikskruid, boterbloem, braam, boswilg en berk.

En dat naast de eerder genoemde lobelia's, de fuchsia's, margrieten, asters, roos, lavendel, dropplant, blauwe bes, muurpeper, parelkruid, mosterd, boekweit, bolderik en wilde bertram die ik er zelf neergezet of gezaaid heb. En dan vergeet ik er waarschijnlijk nog een paar. Het enige tuinieren dat ik doe is, af en toe, wat grassprieten uittrekken en één keer per jaar de uitgebloeide stengels verwijderen.

Aanvankelijk leek het, dit voorjaar, alsof het allemaal voor niets was. Er was geen vlieg, bij, of ander insect te zien. Maar dat is de afgelopen weken een heel stuk beter geworden. Vooral veel leuke zweefvliegen, ik telde zeker drie verschillende soorten, wat wilde bijtjes, hommels en een enkele vlinder kwamen al langs. Ze moeten ook wel, want de gemeente heeft weer veel weggemaaid.

Maar goed... niet mopperen ! Genieten !

Van de balkonvogels heb ik een filmpje gemaakt – met zelfgemaakte muziek – dat te zien is op YouTube . De insecten heb ik, voor een deel, gefotografeerd, maar daarvoor moet je me opzoeken op Facebook of Instagram.

Over het achterlijke groenonderhoud schreef ik een brief naar de plaatselijke krant, die te lezen is op de website. Dat werkt soms beter dan klagen bij de gemeente. 

 

 

De Strip is gemaakt door de Geheimzinnige Hulpman. Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 en deel 4 van dit verhaal.

 

Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 - deel 5 en deel 6 van het vorige verhaal.

 

Klik op de tekening voor een grotere weergave. 

 

Dat onkruid is de biodiversiteit

Misschien helpt het als ik het nog een keer rustig uitleg ? Een tijdje terug schreef ik over de grasvelden in onze straat, die elke week kaalgemaaid werden en de bloembedden waar het onkruid uitgeschoffeld werd, terwijl ze toch aangelegd zijn om de biodiversiteit te stimuleren. Kort gezegd: dorre, kale grasvelden zijn niet goed voor de insecten en vogels, die hebben dan weer wel baat bij bloeiend onkruid. Dus maai minder en laat de schoffel staan.

Ik liet mijn verhaal achter op de website van de gemeente, omdat die verantwoordelijk is voor het onderhoud van het openbaar groen. Daar hadden ze veel tijd nodig om mijn ideeën te verwerken, of geen tijd om ze te lezen, want ik kreeg, na een week of 6, een antwoord terug om somber van te worden.

Er zijn wegbermen en groenstroken in ons dorp waar minder gemaaid wordt, schrijven ze en die ingezaaid zijn met bloemenmengsels. Maar bij ons in de straat houden de mensen van een strakgemaaid grasveld dus gaan ze er elke week met de maaier overheen. Dat onkruid halen ze weg uit de bloembedden omdat het anders misschien de overhand krijgt.

Tsja...

Ik realiseer me dat ik voor een moeilijke taak sta. Het groenbeheer is in handen van mensen die denken dat ze behoorlijk goed bezig zijn. Ze zijn lekker aan het tuinieren, maaien, snoeien, schoffelen, zaaien en planten.

En daar kom ik. Een oude zeur die de hele dag ontevreden naar dat plantsoen zit te staren. En ik probeer ze aan het verstand te brengen dat ze misschien de beste bedoelingen hebben, maar dat ze veel beter de boel een beetje kunnen laten versloffen. Minder is meer !

Ja, hoor ik ze al denken, meer onkruid en te lang gras. O, wat zal dat er slordig uitzien.

Goed, nog eens, maar dan langzaam: Biodiversiteit is alles wat er van nature op een plaats leven wil. Insecten, vogels, zoogdieren, maar ook planten, want daar leven veel van die dieren van. Je helpt de dieren, die op een bepaalde plaats leven, dus het beste door de planten, die op die bepaalde plaats van nature horen te groeien, de ruimte te geven.

Als je het gras minder vaak maait... Ho ! Ik zeg niet dat het een meter hoog moet worden ! Maar als je het nu eens elke 2 weken zou maaien, in plaats van iedere week. Onderzoek heeft uitgewezen – ik stuurde een link mee met mijn eerste verhaal, maar wil hem best nog eens plaatsen – dat minder maaien meer dierenleven oplevert in het gazon.

En dan blijft het nog steeds een redelijk kort grasveld. Sterker nog: het blijft een groener grasveld, want dat elke week maaien zorgt ervoor dat, ondanks de regen van de afgelopen maanden, het gras nu geel is en kale plekken vertoont.

Het inzaaien van bermen en beplanten van perken, met planten van buiten het gebied, helpt niet echt. Het verdringt de wilde flora, het laat minder ruimte voor bloeiend onkruid, het is dus niet goed voor de biodiversiteit. Want het onkruid, dat is de biodiversiteit ! Dat zijn de superplanten waar de insecten – en alle dieren die insecten eten – het meest aan hebben.

Stel je eens voor: Grasvelden met groen gras – van misschien wel 10 centimeter hoog ! – met daartussen bloeiende madeliefjes, paardenbloemen, klaver en allerlei andere soorten, die je er niet hoeft te zaaien want ze groeien daar helemaal vanzelf ! En bloemperken waar ook wilde planten staan te bloeien, waar wilde bijtjes, hommels en vlinders dankbaar en vrolijk rondvliegen. Als die bijen duimpjes hadden dan zouden ze die enthousiast omhoog steken.

En het kost helemaal geen moeite – zelfs minder werk ! – om die mooie toestand te bereiken. Wie kan daar nu iets tegen hebben ? 

 

 

De Strip is gemaakt door de Geheimzinnige Hulpman. Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 en deel 5 van dit verhaal.

 

Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 en deel 4 van het vorige verhaal.

 

Klik op de tekening voor een grotere weergave. 

Bezoek ook onze internationale, Engelstalige, website: The Amazing Comics Men

 

Pinksteren komt zomaar uit de lucht vallen

Het schijnt Pinksteren te zijn. Ik had daar niet zo bij stilgestaan. We hebben dan ook geen pinksterboom opgetuigd en we eten geen pinkstereitjes bij het ontbijt. We geven elkaar geen cadeautjes en we maken ook geen gedichtjes. Er is eigenlijk niets, van al die aardige tradities, dat gekoppeld is aan Pinksteren. Behalve Pinkpop dan, maar dat hou ik de laatste jaren ook niet meer zo bij.

Pinksteren is maar een raar feest. Dat komt misschien omdat het een door en door christelijk feest is. Kerstmis en Pasen zijn, van oorsprong, oude Germaanse feesten die verchristelijkt zijn. Dat kun je ook nog zien aan de symbolen die erbij horen.

De kerstboom, die in de winter nog groen is, gaf de oude heidenen hoop op nieuw leven en dat de winter voor de helft voorbij was werd gevierd met een midwinterfeest. Dat hebben de christenen ingepikt en er de geboorte van Jezus aan gekoppeld. De eieren met Pasen zijn oude vruchtbaarheidssymbolen. Dat is om de lente te vieren, het seizoen waarin alles weer groeit en bloeit. Ook dat heeft een christelijk sausje gekregen.

Maar Pinksteren ? Dat komt zomaar uit de lucht vallen. Zelfs veel gelovige christenen weten niet wat er dan eigenlijk gevierd wordt. Iets met de Heilige Geest, of zo. Ik heb de indruk dat de achterliggende gedachte tegenwoordig niet meer zo leeft. Wat is die Heilige Geest eigenlijk voor een type ? Geen idee.

Misschien kunnen we afspreken dat we met Pinksteren vieren dat de jonge vogels uitvliegen ? Op mijn balkon zag ik deze week de eerste jonge koolmezen en pimpelmezen. Niet uit ons eigen nestkastje, helaas, dat broedsel is definitief mislukt.

Ik heb het kastje een paar dagen geleden leeggehaald. Er zat een keurig nestje in, met 10 eitjes. Maar dat was een week of drie geleden ook al zo. Pimpelmezen hebben een broedtijd van ruim twee weken, dus als er nog mezen aan het broeden waren dan hadden we nu jonge meesjes van een week oud moeten hebben. Maar zo was het dus niet.

Op het balkon, aan de andere kant van het huis, zijn de tronkenbijtjes wakker geworden. Hele kleine metselbijtjes zijn dat, die al jaren in mijn insectenhotel nestelen. Ik zie ook af en toe een zweefvlieg en een wesp voorbijvliegen. In een van mijn bloempotten heeft een jonge struiksprinkhaan flink zitten knabbelen aan de blaadjes van een zomeraster. Gelukkig zijn er nog wel wat insecten.

Terwijl ik dit schrijf zie ik gierzwaluwen door de lucht zwieren. Die leven op een dieet van alleen maar insecten, dus dat is ook een goed teken voor de biodiversiteit. Pinksteren... jonge vogels, metselbijtjes en gierzwaluwen. 

Laten we dat dan maar vieren. Dus voer de vogels ! Er zijn er nu meer dan in elke andere tijd van het jaar. Maai het gras niet ! Laat het onkruid bloeien, dat is goed voor de insecten. Pinksteren, het biodiversiteitsfeest !

Ps: Bij Wikipedia lees ik dat Pinksteren eigenlijk ook een tweedehands feestdag is. Het is overgenomen van de Joden die 'Sjavoeot', het oogstfeest, vierden. Dat werd gehouden na de eerste tarweoogst.

En Pinkpop is pas over 14 dagen.

 

De Strip is gemaakt door de Geheimzinnige Hulpman. Klik hier voor deel 1 - deel 2 en deel 3 van dit verhaal.

 

Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 en deel 4 van het vorige verhaal.

 

Klik op de tekening voor een grotere weergave. 

Bezoek ook onze internationale, Engelstalige, website: The Amazing Comics Men

 

Het kan anders met dat groenbeheer

Het is lente, de bomen lopen uit, de eerste bloemen bloeien in het nieuwe plantenvak, in het gemeentelijke grasveld naast ons huis. Ik heb het er elk jaar wel even over. Het is ook iets erg moois. De eerste blaadjes, de insecten die je weer ziet vliegen en de pimpelmezen in het nestkastje op ons balkon. Kortom: de lente.

Het is wel jammer dat het grasveld, naast dat nieuwe bloemperk, weer elke week gemaaid wordt. Dat is ook geen nieuws en we ergeren er ons ook al jaren aan. Een jaar of vier terug heb ik er contact over gehad met de gemeente. Aan de ene kant zeggen ze dat ze zich inzetten voor de biodiversiteit en roepen ze particulieren op om hun tuintje een beetje te laten verwilderen, maar aan de andere kant maaien ze zelf alles plat wat maar leven wil in die grasvelden.

Toen vond ik weinig gehoor. Het was nu eenmaal het beleid, de gazons worden elke week gemaaid vanaf maart tot het begin van de winter. Er waren wel plannen om de plantsoenen wat insectvriendelijker in te richten. Vandaar dus dat nieuwe plantenvak. Er werden tegelijkertijd bomen gekapt en nieuwe bloesembomen geplant.

Dat gebeurde in de winter van 2020 en ik moet zeggen, in de zomer van vorig jaar vlogen er inderdaad wel wat hommels, bijen en vlinders boven en tussen de nieuwe planten. Dat zijn dan wel de heel algemene soorten, die niet zo nauw kijken als het erom gaat waar ze hun nectar halen. De zeldzamere en meer gespecialiseerde insecten hebben niet veel aan die aanplant. Daar zou het veel beter voor zijn als de wilde planten in het grasveld tot bloei zouden kunnen komen.

Het is dan ook bijzonder treurig dat er afgelopen week een hovenier met een schoffel door het nieuwe plantenvak ging. Ja, ik begrijp het wel, die paardenbloemen zijn in de ogen van zo'n man hinderlijk onkruid. Maar van het hele nieuwe bloembed zijn dat waarschijnlijk de belangrijkste planten, als het om de biodiversiteit gaat.

Als natuurliefhebber word ik er ietwat wanhopig van: Doe toch eens wat minder ! Maai nou eens niet ! Laat die schoffel staan !

Gelukkig ben ik niet de enige die er zo over denkt. In de nieuwsbrief van Nature Today, een samenwerking van verschillende natuurbeschermings-organisaties, stond laatst een artikel over ander maaibeleid. 

Een aantal gemeenten in Zeeland experimenteert met andere manieren om de grasvelden te beheren. Het elke week, in totaal zo'n 45 keer per jaar, maaien is om verschillende redenen nadelig. 'Het is arbeidsintensief, dus duur. Er wordt veel brandstof verbruikt, en veel CO₂ en fijnstof geproduceerd. Daarmee is het niet milieu- en klimaatvriendelijk. Ook is de natuurwaarde veel minder dan die bij een extensiever beheer zou kunnen zijn. Een natuurvriendelijker beheerd gazon is daarmee tegelijk ook een milieu- en klimaatvriendelijker gazon. Vooral planten en insecten profiteren hiervan. (…) Minder vaak maaien levert meer bloemen en insecten op.'

Dat is iets wat iedereen die een beetje verstand heeft kan bedenken. Zo'n bruin verdord stoppelveld, met diepe bandensporen van de grasmaaier, daar zit niet veel leven in. Maar in Zeeland heeft men het nu dus proefondervindelijk vastgesteld. Als je minder vaak maait neemt het aantal planten- en diersoorten toe.

'Daarbij bleken in het bloemrijke grasland ook veel meer bijzondere of zeldzame soorten aanwezig te zijn, zoals klaverwespvlinder, moerassprinkhaan, kleefkruidschildwants en groene kruidenboktor. Het aantal soorten dat in het bloemrijk grasland aanwezig bleek te zijn, was indrukwekkend: 18 soorten dagvlinders, 45 plantensoorten (tegen 33 van het gazon), 18 soorten wantsen, 20 soorten kevers, 24 soorten bijen en wespen en zelfs 58 soorten vliegen en muggen.'

Dat bedoel ik maar.

En als je, in plaats van 45 keer, terug gaat naar 15 keer, of 10 keer per jaar maaien, dan blijft het nog steeds een grasveld. Ook dat is uitgeprobeerd. Het is ze in Zeeland zo goed bevallen dat er al enkele honderden hectares zijn omgezet, van intensief beheerde gazons, naar bloemrijke velden. Nu de rest van Nederland nog. En ons dorp, natuurlijk !

 

De Strip is gemaakt door de Stripman zelf.

 

Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 - deel 5 - deel 6 - deel 7 - deel 8 - deel 9 - deel 10 - deel 11 - deel 12 - deel 13 - deel14 - deel 15 - deel 16 - deel 17 - deel 18 - deel 19 en deel 20 van het vorige  verhaal. 

Klik op de tekening voor een grotere weergave. 

Bezoek ook onze internationale, Engelstalige, website: The Amazing Comics Men

 

Zomertijd ? Lentetijd !

De klokken zijn vannacht een uur vooruit gezet. Nou, niet echt. Sommige, zoals op de smartphone en de laptop zetten zichzelf vooruit, de rest heb ik moeten doen. En niet vannacht, want voor de zomertijd kom ik niet om 2 uur mijn bed uit.

Je vraagt je af wie dat zo bedacht heeft ? Er is toch niemand die de wekker midden in de nacht zet om, precies op het juiste moment, alle klokken een uur verder te zetten ? Zou het niet veel leuker zijn om het midden op de dag te doen ? Dan kunnen we er een gezamenlijk evenement van maken. Compleet met radio- en tv-moment: Allemaal opgelet ! Na dit liedje van André Hazes junior, of zijn zus Roxenazes, doen we allemaal tegelijk de klok een uur vooruit...!

De saamhorigheid zou groot zijn en dat is toch wat we allemaal zo nodig hebben in deze benarde tijden. En niemand zou zich nog kunnen vergissen. Want moest ik vanochtend nou een uur eerder opstaan om de zonsopkomst te fotograferen ? Volgens mij niet, ik stond net zo vroeg naast mijn bed als gisteren, alleen de klok wees een ander uur aan.

Maar ik moet wel eerder mijn bed uit als ik, tijdens het vroege ouderenuurtje, mijn boodschappen bij de supermarkt wil doen. Niet dat ik verwacht dat ik daar moeit mee zal hebben, want ik ga vanavond natuurlijk een uur eerder slapen. En na dat vroege uur mag ik de winkel ook echt nog wel in.

Ondertussen zijn mijn nieuwe balkonplantjes thuisbezorgd. Keurig verpakt in een grote doos. De drie grootste planten, twee Zomerasters en een Wilde Bertram, zaten in een soort melkkartons, daar kon niet veel mee misgaan. De kleinere, acht Parelkruidplantjes, zaten samen in een kleinere doos.

Op die kleinere doos stond welke kant de pakketbezorger boven moest houden. Alleen kon hij dat niet zien omdat de kleinere doos, met de drie melkkartons, in de grote doos was gestopt. Logisch wel, maar toch niet zo handig, want het Parelkruid was aardig door elkaar geschud.

Uiteindelijk bleken de plantjes niet erg beschadigd. Het Parelkruid moet een stevig plantje zijn, het is ook geschikt voor de rotstuin, kan goed tegen de warmte en geeft veel, mooie, blauwe bloempjes. Ik verwacht er wel wat van.

Bij het opruimen van het balkon en het leegmaken van de bloembakken, vond ik een dode Mestkever en een overwinterende Segrijnslak. Die slak is familie van de Wijngaardslak en zijn huisje wordt wel gebruikt om dat, grotere en waarschijnlijk lekkerdere, familielid in te serveren. Gekookt met een sausje. Waar mensen zin in hebben...

De Segrijnslak kan wel 5 jaar oud worden, dus respect is op zijn plaats. Toch heb ik hem naar de andere kant van het huis gebracht, naar het vogelbalkonnetje, waar hij in een bloempot met wilde plantjes, minder kwaad kan. Ik zou niet willen dat hij mijn jonge Asters op at.

Van de Mestkever, een indrukwekkend exemplaar, met een mooi gegroefd, glimmend, zwart rugschild, zou je denken dat hij op mest afkomt. Dus is de gedachte mogelijk dat mijn balkon een mestvaalt is. Maar het tegendeel is waar. Hij is waarschijnlijk van honger omgekomen omdat er juist helemaal geen mest te vinden was.

Ja, mensen, de lente kan komen. Ik ben er klaar voor. De temperaturen gaan ook omhoog, voorspelt men. De klokken staan al goed voor de zomer, maar eerst: Lentetijd !

De Strip is gemaakt door de Geheimzinnige Hulpman. Klink hier voor deel 1 en deel 2 van dit verhaal.

 

Klik hier voor deel 1 - deel 2 en deel 3 van het vorige verhaal.

 

Klik op de tekening voor een grotere weergave. 

Bezoek ook onze internationale, Engelstalige, website: The Amazing Comics Men

Het grasveld krijgt nieuwe beplanting

Hoe lang is het nou geleden ? Twee jaar, bijna op de dag af, dat ik gebeld werd door een meneer van de gemeente, over het grasveld naast onze flat. Ik had me druk gemaakt over het telkens maar wegmaaien van alles wat groen en bloem was en mijn klaagzang naar de plaatselijke krant gestuurd.

De gemeente zegt immers dat ze zich in wil zetten voor de biodiversiteit ? Nou, daar komt niet veel van terecht als je elke week al die gazons kaal scheert. Ik had zelf wat aarde uit het grasveld gehaald en in bloempotten op mijn balkon gedaan. Daarin kwam van alles tot bloei, paardenbloemen, madeliefjes, ereprijs, weegbree, duizendblad, klaver, hoornbloem, allemaal bloemen die bestoven worden door insecten. Wat minder vaak maaien zou goed zijn voor die plantjes en de dieren.

Dat zat er waarschijnlijk niet in, zei de gemeenteman, maar er was wel opdracht gegeven aan een bureau om te onderzoeken of er insectvriendelijke beplanting zou kunnen komen. Beter wat dat niets, zou ik zeggen en nu, na twee jaar, is er een plan.

Er komt meer kleur en nieuwe 'plantvakken', waarin 'bloeiende en kleurige beplanting die weinig onderhoud vraagt (…) vlinders, hommels en andere insecten' gaat lokken. Tegelijkertijd worden er bomen, die er slecht aan toe zijn, gekapt en deels vervangen door nieuwe exemplaren.

Voor ons gazon betekent het dat er twee hemelbomen gekapt worden, zodat nummer drie 'de ruimte krijgt om uit te groeien tot een volwassen boom'. Ook worden alle Japanse sierkersen gekapt, die er inderdaad een beetje pierig bijstaan. Deze worden vervangen door acht nieuwe bloesemboompjes.

De oppervlakte aan gras wordt kleiner, door de nieuwe plantvakken. Er zal dus minder te maaien zijn, maar ik vrees dat het scheermes er, in de toekomst, nog steeds met dezelfde frequentie overheen zal razen.

De brief die we over het plan kregen was opgevrolijkt met foto's van bloeiende planten, zodat we vast een beetje in de stemming konden komen. En laat ik nou niet meteen weer negatief gaan doen. Het is hartstikke lief dat er insectvriendelijke planten worden aangeplant.

Het is wel jammer van die hemelbomen, want daar was niets mis mee en die bloeien ook en ook daar komen insecten op af. En het zou nog beter zijn om de planten die van nature in het grasveld zitten meer de ruimte te geven. En dus – ik durf het haast niet te zeggen – minder te maaien.

De insecten, die van nature in onze buurt rondvliegen, zijn ingesteld – om niet te zeggen gespecialiseerd – op de wilde plantjes die tussen dat kortgeschoren gras groeien. Onkruid, wordt dat genoemd, maar het zijn de allerbelangrijkste planten als het om biodiversiteit gaat.

Je kunt wel nieuwe planten neerzetten, iets dat een hovenier uiteraard graag doet en ook daar zullen wel vlinders en hommels op af komen, maar dat zijn de soorten die niet zo nauw kijken. De generalisten, de insecten die met elke bloem genoegen nemen.

De ereprijs, een prachtig blauw bloemetje, dat elk jaar vergeefs z'n best doet om in het gazon te bloeien, heeft bijvoorbeeld zijn eigen bijensoort, de ereprijszandbij. Een zeldzame soort is het, die ook wel te vinden is op madeliefjes en hoornbloemen – en ook die staan tussen het gras. Zo'n bij heeft niets aan de krokussen, wilde tulpen, blauwe druifjes en anemonen die de gemeente aan gaat planten.

Ik had niet direct aandrang om mijn mening weer aan de gemeente kenbaar te maken, dat had de vorige keer immers niet veel uitgehaald. Maar mijn buurtgenoten klommen wel in de pen. Vandaar dat er gisteren een tweede brief in de bus lag. Het plan wordt aangepast.

Er worden nu wat minder bomen gekapt en wat meer teruggeplaatst en een enkel nieuw bloemenvak is geschrapt. Het maakt niet veel uit, maar hopelijk is iedereen tevreden. Jammer dat ze niet gevraagd hebben om wat minder te maaien... 

De Strip is een gouwe ouwe van de Stripman

Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 - deel 5 en deel 6 van het vorige verhaal.

Klik op de tekening voor een grotere weergave. 

Bezoek ook onze internationale, Engelstalige, website: The Amazing Comics Men

De bioblitz

De nationale vlindertelling, de mollentelling, de spinnentelling, de bijentelling. Ik moet zeggen, de meeste laat ik aan me voorbijgaan. Okee, ik doe mee aan de Jaarrond Tuintelling en de jaarlijkse Tuinvogeltelling, maar daar blijft het wel bij. De kans dat ik op mijn balkon een mol tegenkom is uiteraard heel klein en zelfs vlinders strijken er maar zeer zelden neer.

Maar goed. De Jaarrond Tuintelling bestaat dit weekend 5 jaar en dat vieren ze met een 'bioblitz'. Wat mag dat dan wel wezen ? De Nederlandse Wikipedia heeft er nog geen pagina aan gewijd, dus vertaal ik even uit het Engels:

'Een bioblitz is een intensief biologisch onderzoek, waarbij in een afgesproken tijd, meestal 24 uur, zoveel mogelijk soorten binnen een bepaald gebied worden geteld. Doorgaans werken professionals en vrijwilligers samen en om het grote publiek erbij te betrekken wordt er vaak geteld in parken of de vrije natuur, vlakbij steden en dichtbevolkte gebieden.'

In het geval van de Jaarrond Tuintelling is het de bedoeling dat iedereen in zijn eigen tuin, of op balkon, een dag lang, zoveel mogelijk dier- en plantensoorten telt. Geen massale activiteit in de vrije natuur dus, maar rustig in je eigen omgeving. Helemaal corona veilig.

Nou dacht ik, aanvankelijk, dat die tuin-bioblitz vandaag gehouden zou worden. Maar ik kwam er gisteren, halverwege de ochtend, achter dat het een dag eerder was. Nou maakt het voor mij niet zo heel veel uit, met 8 vierkante meter balkon en nog een beetje uitzicht er omheen, ben ik redelijk snel uitgeteld.

Desalniettemin kwam ik aan 76 soorten. En dat viel me helemaal niet tegen. Als er nog geen blad aan de bomen had gezeten had ik waarschijnlijk meer vogels geteld. Ik telde nu 16 verschillende soorten en allemaal waren het de gebruikelijke verschijningen in onze buurt.

Ik was behoorlijk blij met 11 verschillende insecten, waaronder 3 wilde bijen, 2 zweefvliegen en 2 wespen. Insecten zijn moeilijker te tellen, want ze zijn klein en bewegen snel en er zijn zoveel verschillende soorten dat het herkennen vaak ook een probleem is. Soms sla ik er maar een slag naar, maar dat hoeft verder niemand te weten.

Twee slakkensoorten was ook leuk, maar de grote klapper waren 47 plantensoorten waarvan er meer dan 30 op onze eigen twee balkonnetjes. Dan loont het eens echt de moeite dat ik alle onkruidjes, in de bloempotten, lekker laat groeien.

Halverwege de dag gaf de website van de Tuintelling door dat er meer dan 1000 soorten geteld waren, door alle deelnemers samen. 's Avonds om half elf stond het totaal op 2.463 soorten. Leuk, natuurlijk, alleen hebben jullie daar allemaal niet veel aan. Ik dacht eerst dat ik een leuke tip door kon geven, maar omdat het al gisteren was, is de telling nu afgelopen.

Uitslagen kan ik jullie verder ook niet geven want, omdat de tellingen nog de hele dag ingevoerd mogen worden, komen de resultaten niet eerder dan morgen. Sorry dus. Als jullie een volgende keer mee willen doen is het misschien verstandig om je nu vast op te geven bij de Jaarrond Tuintelling, dan zijn jullie de volgende keer niet van mij afhankelijk.

De Strip is gemaakt door de Stripman zelf

Klik hier voor deel 1 en deel 2 van dit verhaal...

Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 - deel 5 - deel 6 - deel 7 - deel 8 en deel 9 van het vorige verhaal. 

Klik op de tekening voor een grotere weergave. 

Bezoek ook onze internationale, Engelstalige, website: The Amazing Comics Men