Posts tonen met het label school. Alle posts tonen
Posts tonen met het label school. Alle posts tonen

zondag 23 augustus 2026

Terug naar school ?


Ik droomde
dat ik weer terug was op school. Niet als leerling, maar als leerkracht. Ik denk dat ik teken-onderwijs had moeten geven, want ik was druk in de weer met potloden en andere tekenspullen. Maar ik had me verslapen, iets dat me als leerling ook wel eens gebeurde. Mijn tactiek was toen, het eerste uur overslaan en bij het tweede uur, onopvallend, proberen aan te sluiten.

Dat werkte meestal prima, dus leek het me nu ook een goed plan. Voor het eerste uur was ik te laat, maar voor het tweede nog te vroeg. Dus ik glipte een klaslokaal binnen en ging daar in een hoekje zitten. Niemand vond dat vreemd. Ik probeerde wel de tijd in de gaten te houden, op mijn kleine mobieltje. Dat gaf echter een tijd in de late middag aan, terwijl ik wist dat het rond 9 uur in de ochtend moest zijn. Het lukte me niet om het op de goede tijd te zetten.

Op een zeker moment vroeg iemand of ik niet naar mijn klas moest. Ik was blij dat hij me waarschuwde. Ik verliet het klaslokaal en dwaalde door de gangen van het, enorme en onoverzichtelijke, schoolgebouw. Er liep verder geen mens. Ik kwam langs een grote gehoorzaal met rijen lege stoelen. Daar moest ik niet zijn, maar ik had nu wel een idee waar mijn klaslokaal zich bevond. Het leek me makkelijker om er te komen als ik buitenom ging.

Ik liep dus het gebouw uit. Buiten was het mooi, zonnig weer. Het landschap was tamelijk kaal, de vegetatie bruin en verdord. Na een eindje gewandeld te hebben zag ik de school nergens meer. Ik ben te ver doorgelopen, dacht ik. Ik sloeg een zijstraat in, hopend het gebouw snel weer te zien. In de verte zag ik een groepje arbeiders aan de weg werken. Misschien weten zij welke kant ik op moet, dacht ik nog, maar ik kreeg de kans niet om het te vragen. Ik werd wakker.


Andere droom, andere school

Ik stapte op mijn fiets om naar mijn werk te rijden. Er sprong een jongeman bij me achterop die zei: 'Jij kunt me vast wel even naar school brengen.'

We fietsten een eindje voor ik hem vroeg: 'Op welke school moet je eigenlijk zijn ?'

Dat wist hij niet precies. Hij vertelde dat hij een neef van me was, uit Canada, en sinds kort bij mijn ouders logeerde. Hij nam deel aan een uitwisselingsprogramma en was nog maar 1 dag naar die school geweest. (We hebben echt familie in Canada, maar ik denk niet dat er iemand in de leeftijd van mijn passagier bij is.)

Misschien moet hij op de technische school zijn, dacht ik, die is vlak bij het huis van mijn ouders. (Dat was 30 jaar geleden nog zo, de school is al jaren gesloten.) Dus keerde ik de fiets en reed hem ernaartoe.

'Is dit de goede school ?', vroeg ik, toen we voor het gebouw stopten. Hij wist het niet zeker, dus liep ik even met hem mee naar binnen. In de hal troffen we een paar leerkrachten, die mijn Canadese neef herkenden. We bleven even staan praten.

Mijn neef verontschuldigde zich, hij moest naar het toilet. Ik keek hem na en zag hem de dames-wc inlopen. Hij kwam bijna direct weer naar buiten, met een rood hoofd en haastte zich de naastgelegen mannenafdeling in. Na hem kwam een meisje de damestoiletten uit. Ze keek hem met een bedenkelijk blik na.

'Dat leren we hem nog wel af', grapte een van de leerkrachten. Daarna werd ik wakker.

  

 
De Strip is gemaakt door de Geheimzinnige Hulpman. Klik op het plaatje voor een grotere weergave. Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 - deel 5 - deel 6 - deel 7 - deel 8 - deel 9 - deel 10 - deel 11 en deel 12 van dit verhaal. 
 
Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 en deel 5 van het vorige verhaal. 
 

 

zondag 11 februari 2024

Expeditie 10


Jullie zijn het niet
van me gewend, maar deze week ga ik eens uitleggen waar het stripverhaal van de afgelopen weken over ging. De trouwe lezers weten het onderhand wel, doorgaans is er, in de Stripmail of op het Stripblog, geen verband tussen de strip en het verhaal dat ik erbij plaats. Voor nieuwe lezers is dat wel eens verwarrend. Die krijgen elke week die vreemde combinatie voorgeschoteld. Een strip en een verhaal...

'Wat heeft het met elkaar te maken ?', vragen ze dan en mijn korte antwoord is: 'Niets.'

Maar ik wil het best verder uitleggen. Kijk, ik ben zo'n 30 jaar geleden begonnen met, elke week, een zelfgetekend stripje, naar vrienden en bekenden te mailen. Wat later plaatste ik die ook op het Volkskrantblog en ons eigen Stripman's Prikbord. Aanvankelijk schreef ik een paar regeltjes tekst bij het stripje en toen hielden die twee nog wel verband met elkaar.

Na verloop van jaren groeide de tekst en raakte die, wat inhoud betreft, meer verwijderd van het stripje. Toen ik, wat de strips betreft, hulp kreeg van de Geheimzinnige Hulpman was het hek helemaal van de dam. Hij maakte zijn verhalen en ik schreef de mijne en zo ontstond de wekelijkse zending, van strip en verhaal, die niets meer met elkaar te maken hadden.

Behalve vandaag dan.

Het stripverhaal, van de afgelopen weken, ontstond naar aanleiding van een actie van Vroege Vogels, het radioprogramma over de natuur, van BNN/Vara. In september van vorig jaar bestond dat programma 45 jaar en om het te vieren werd Expeditie 10 gelanceerd: '...het project van Vroege Vogels om zoveel mogelijk leerlingen in het basisonderwijs kennis te laten maken met dieren en planten die dicht bij hen in de buurt leven. Want hoe meer je als kind weet van natuur, hoe groter de kans dat je er om geeft en deze wil beschermen !'

Uit onderzoek is gebleken dat de meeste schoolkinderen – en dus heel veel volwassenen – geen huismus van een gele harkstaart kunnen onderscheiden. Ik merk dat ook in mijn omgeving. Als je bij mij op bezoek komt kun je me geregeld woorden als 'boomklever', 'nijlgans', of zelfs 'paardenbijter' horen mompelen. Gewoon omdat ik die beesten op dat moment voorbij zie vliegen, of op het balkon zie landen.

Maar, ondanks al mijn inspanningen, hebben veel van mijn vrienden en familieleden de grootste moeite om, bijvoorbeeld, een pimpel- en een koolmees uit elkaar te houden.

'Die zwart-wit gestreepte, was dat nou een specht, of een ekster ?'

'Houtduif en holenduif !? Bestaan er meer soorten duiven dan ?'

Ik vind dat jammer en ook wel wat vreemd. In Vroege Vogels had men het over 'soortenblindheid' en 'natuurgeletterdheid', om het fenomeen te omschrijven. Onze, heel gewone, vaderlandse planten en dieren, die bijna elke dag om ons heen te zien zijn, worden door de meeste mensen niet herkend !

En het is nog gekker, zoals jullie al in mijn stripje lazen, dieren die helemaal niet bij ons voorkomen, zoals de olifant, de krokodil en de tyrannosaurus, die kennen veel mensen weer wel !

We hebben in ons dorp een nieuwbouwwijk waar de straten namen hebben van planten en dieren. De Weegbreestraat, de Ereprijsstraat, het Egelpad. Nou hoop ik dat veel mensen een egel wel herkennen, als ze er eens een tegenkomen, maar ik denk dat je de hele dag in de Ereprijsstraat bewoners kunt interviewen en dat er weinigen zullen weten wat een geweldig mooi bloemetje de ereprijs is.

Ik moet bekennen dat ik het zelf ook lang niet heb geweten. Tot ik er achter kwam dat het plantje, gewoon, in het gazon naast onze flat groeit. Hij komt er bijna nooit tot bloei, omdat er zo fanatiek gemaaid wordt maar, als hij de kans maar kreeg, dan zou de ereprijs het halve grasveld prachtig blauw kleuren met zijn bloempjes.

Om aan deze onhoudbare toestand een einde te maken heeft Vroege Vogels dus Expeditie 10 gelanceerd. Er zijn 10 heel gewone dieren- en plantensoorten uitgezocht, die elk kind en elke volwassene, in zijn eigen buurt, zou kunnen vinden. Er is een website, er zijn leuke animatiefilmpjes, affiches en afvinkkaarten, waarmee de jeugd, bij zijn of haar eigen huis of school, op expeditie kan.

Echt een mooi initiatief. Misschien komt de grote brandnetel er zelfs door in een beter daglicht te staan. De gewone pad, die ook bij de 10 staat, zal misschien nog het moeilijkst te vinden zijn. Het is heel lang geleden dat ik er nog eens een gezien heb. Maar verder... leuke bekende soorten. Hopelijk maakt het de kinderen nieuwsgierig naar al die andere mooie dieren en planten, die elke dag om ons heen te zien zijn.

Over een tijdje worden dan misschien ook de Blonde Brulkikker en de Grote Rode Roeptoeter op hun juiste waarde geschat. En hopelijk niet alleen door de lezers van onze strip en verhalen. 

 

 
De Strip is gemaakt door de Stripman zelf. Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 en deel 4 van het verhaal.
 
Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 - deel 5 - deel 6 - deel 7 - deel 8 - deel 9 - deel 10 - deel 11 - deel 12 - deel 13 - deel 14 - deel 15 - deel 16 - deel 17 - deel 18 - deel 19 - deel 20 - deel 21 en deel 22 van het vorige  verhaal.
 
Klik op de tekening voor een grotere weergave. 
 

zondag 30 oktober 2022

Jongens voetballen, meisjes borduren


Toen ik,
in de jaren '60, op de lagere school zat gingen we, eens in de week, voetballen als gymles. Dat wil zeggen: de jongens gingen voetballen, de meisjes handwerken. Er werden twee klassen gecombineerd, zodat de onderwijzer van de ene klas de jongens op het sportveld kon begeleiden en de onderwijzeres van de andere zich met het borduurwerk van de meisjes kon bezighouden.

Je kan het je nu haast niet meer voorstellen. En het was eigenlijk best een vooruitstrevende school. Niet Christelijk, of Katholiek, maar op Humanitaire Grondslag. Toch vond men toen dat de verdeling zo moest zijn. Dat er misschien meisjes waren die ook graag voetbalden, of jongens die veel liever zouden handwerken dan zich voor de schenen te laten schoppen, kwam bij niemand op.

Ik moest hieraan denken bij het lezen van 'Femina', een recent verschenen boek van de Britse historica Janina Ramirez. Het draagt de ondertitel 'Een nieuwe geschiedenis van de Middeleeuwen, via de vrouwen die daaruit zijn geschrapt'. Een boek met een missie, dus. Maar dat maakt het niet minder leerzaam.

Ramirez schrijft, onder veel meer, over het beroemde Tapijt van Bayeux. Dat is een enorm borduurwerk, dus eigenlijk geen tapijt want die worden doorgaans geweven, of geknoopt. Het is gemaakt in de 11e eeuw, in Engeland, om de onderwerping van grote delen van dat land, door de Normandische hertog Willem de Veroveraar, te vieren.

Ze vertelt een aantal dingen die ik niet wist, maar wel op had kunnen zoeken, als ik had gewild. Zoals het reusachtige formaat van het tapijt, ruim 70 meter, lang genoeg om de hele binnenkant van de kerk in Bayeux te bekleden. Maar ze legt ook uit dat het tapijt gemaakt is door een groep vrouwen, waarschijnlijk onder leiding van de abdis van een klooster in Barking, niet ver van Canterbury. En ze maakt duidelijk hoe belangrijk borduurwerk was, in de middeleeuwen en later.

Het versieren van textiel met borduursels stond in hoog aanzien en het was de enige kunstvorm die werd overheerst door vrouwen. Met name het Engelse 'needlework' werd in heel Europa gewaardeerd. Er zijn voorbeelden van te vinden in allerlei kathedralen en musea, tot in het Vaticaan toe.

Tegelijkertijd werd borduren, tot in onze tijd, beschouwd als een geschikte en vooral deugdzame bezigheid voor vrouwen en meisjes. De borduursters zaten veilig binnen, omgeven door vrouwen, terwijl de jongens en mannen, buiten de deur, wilde dingen konden doen. Meisjes oefenden hun kruissteken op een proeflap, terwijl de jongens de wereld veroverden, of gingen voetballen.

Ramirez beschrijft hoe de eerste feministen tegen dit gebruik in opstand kwamen. Het is opmerkelijk dat tot in de jaren '60 – en misschien nog wel later, ik heb geen idee hoe het er nadien op lagere scholen aan toeging – die traditionele rolverdeling in stand gehouden werd. Het Nederlandse vrouwenelftal bewijst, inmiddels, dat het een goed idee is om ook de meisjes te laten voetballen. Het zou misschien ook best een fijn plan zijn om de jongens te laten borduren.

Het is overigens waarschijnlijk dat mannen zich met het ontwerp van het tapijt van Bayeux hebben bemoeid. Het verhaal dat erop wordt uitgebeeld gaat over oorlog, geweld en plundering. Er staan vrijwel alleen maar mannen op en veel paarden, schepen en jachthonden.

Oplettende wetenschappers hebben op het kunstwerk bovendien bijna 100 penissen geteld. Voornamelijk van de paarden, maar er staan ook mannen op met een erectie. De grootste penis is van het paard van Willem de Veroveraar, wat maar aangaf wat een macho hij was. Klaarblijkelijk was het geen probleem dat al deze mannelijkheid geborduurd werd door nonnetjes in een klooster.


 
De Strip is gemaakt door de Geheimzinnige Hulpman. 
 
Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 - deel 5 - deel 6 - deel 7 en deel 8 van dit verhaal.
 
Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 en deel 4 van het vorige verhaal.
 
Klik op de tekening voor een grotere weergave. 

Bezoek ook onze internationale, Engelstalige, website: The Amazing Comics Men
 

zondag 14 juni 2020

Wat een onzin !



Je moet natuurlijk oppassen dat je niet alles gaat beoordelen met je eigen ervaringen als maatstaf. Ik hoor en zie de laatste tijd veel onderwerpen voorbijkomen in het nieuws waarvan ik denk: 
Wat een onzin !

De vraag wanneer we weer naar het buitenland op vakantie kunnen, bijvoorbeeld. Alsof er geen belangrijkere dingen zijn. Ik ben al zeker 15 jaar niet meer naar het buitenland geweest en het laatste binnenlandse tripje is ook al jaren geleden. Maar ja, dat komt door mijn gezondheids-toestand. Al moet ik zeggen dat ik het niet echt mis. Het belang van vakantiereisjes wordt erg overschat, denk ik dan.

Of het uitgaan, naar kroegen, concertzalen, theaters en festivals. Tsjonge wat een belangrijke activiteit. Heb ik ook al jaren niet meer gedaan. De laatste keer was een filmvoorstelling in het plaatselijke filmhuis. Daar was ik ooit actief medewerker van en ze hadden een jubileum te vieren. Het was een mooie film, maar ik ben in de pauze naar huis gegaan. Dat mis ik dus ook niet echt.

Wat dacht je van een bezoek aan de kermis ? Of een ballonvaart ? Uitbaters van dat soort vertier waren, al klagend, te zien in het TV-journaal. Heb ik daar behoefte aan ? Welnee, allemaal onzin.

Dat de kinderen niet naar school konden, vanwege het virus, dat was toch wel erg ? Nou... als kind was ik er maar wat blij mee geweest. Vooral als middelbare scholier. Ik ben bijna met terugwerkende kracht jaloers op de jongeren van nu. Maanden niet naar school mogen...! Wauw !

Maar de kinderen lopen wel een achterstand op ! Zou het ? Toen ik 9 jaar was heb ik een maand of 4 in het ziekenhuis gelegen met een gecompliceerde beenbreuk. Een jaar later maakte ik een CITO-test en haalde de op één na hoogste score van de klas.

In het ziekenhuis kreeg ik ook wel een beetje les, maar de technische mogelijkheden van nu waren er toen nog niet. Er kwam een paar keer per week een mevrouw langs die wat opdrachtjes gaf. Verder vermaakte ik me door de 'Scheepsjongens Van Bontekoe' te lezen.

Niks geen achterstand, dus. En op de middelbare school heb ik zoveel gespijbeld... Maar goed, een mooie CITO-score is geen garantie voor een geslaagde schoolloopbaan. Maar die heb je ook niet echt nodig om later toch redelijk gelukkig te worden. Ik was zelfs op weg om een soort van carrière op te bouwen, voor de gezondheidsproblemen de kop op staken.

Allemaal onzin ! Behalve de Black Live Matters protesten. Daar had ik waarschijnlijk aan meegedaan, als ik wat jonger en fitter was geweest. Hoewel ik zelf nooit last gehad heb van discriminatie. Ik ben nooit uitgescholden vanwege mijn huidskleur. Wel omdat ik lang haar had, als één van de eersten in ons dorp. Maar daarvan wist ik dat het uit jaloezie gebeurde.

Ondertussen zijn er ook andere belangrijke dingen. De mezen hebben jongen en die voeren ze op mijn balkon. De spechten komen pinda's halen. De margrieten staan in bloei, de metselbijtjes zijn aan het metselen. Maar daarover zie je dan weer niets in het TV-journaal...



De Strip is gemaakt door de Stripman zelf

Klik hier voor deel 1 van dit verhaal...

Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 - deel 5 - deel 6 - deel 7 - deel 8 en deel 9 van het vorige verhaal. 

Klik op de tekening voor een grotere weergave. 

Bezoek ook onze internationale, Engelstalige, website: The Amazing Comics Men


zondag 17 december 2017

Een beetje sneeuw


Ach, zo'n paar sneeuwvlokjes ! Vroeger... Ja, dit wordt zo'n 'de jeugd van tegenwoordig is niets meer gewend' verhaal. Want er viel een laagje sneeuw vorige week en het halve land lag plat. Gestrande reizigers op Schiphol. De scholen sloten de deuren !

Vroeger ging dat heel anders ! Ik zat in de jaren '60 en '70 op school en toen sneeuwde het ook wel eens. Jongens, wat heb ik winter na winter gehoopt dat we nu eindelijk eens ijsvrij kregen. Dat het schoolbestuur inzag dat het echt niet langer verantwoord was om ons, over dikke lagen sneeuw en ijzel, te laten fietsen. Dat ik eindelijk eens lekker, op een doordeweekse dag, uit zou kunnen slapen.

Nou, mooi niet. Ik kan me niet herinneren dat het ooit gebeurd is. Wij moesten wekenlang lijdzaam toezien, vanuit het klaslokaal, hoe die mooie sneeuw begon te smelten. We moesten er wel doorheen fietsen, maar er mee spelen, ho, maar ! Zelfs sneeuwballen gooien was ons verboden, op het schoolplein. Nu ligt er één dagje sneeuw en de kinderen worden naar huis gestuurd !

We kweken een generatie van watjes. Laat me je vertellen wat een generatiegenoot afgelopen week meemaakte. Hij is een paar jaar jonger dan ik, maar toch een vent van Jan de Wit.

Als bijverdienste gaat hij feesten en recepties langs met een omgebouwde bakfiets. Daarop zijn speakers gemonteerd en een ouderwetse platenspeler. Als DJ Play It Again Sem draait hij daarop muziek uit de jaren '50 en '60.

Mijn vrouw belde hem van de week en toen vertelde hij dat hij die avond naar Doorn moest, met zijn bakfiets, voor een optreden. Doorn ligt, vanuit Soestdijk gezien, aan de andere kant van de Utrechtse Heuvelrug, dus ik riep dat hij dan bergop moest. Dat was geen probleem, zei hij, want z'n bakfiets had elektrische trapondersteuning.

Ja, onze generatie bestaat uit bikkels, maar helemaal wars van moderne techniek zijn we niet. Toch is het, ook dan nog, zeker een uur fietsen.

De volgende dag zagen we hem en toen vertelde hij dat het toch wat tegengevallen was. Er bleek meer sneeuw op de weg te hebben gelegen dan hij verwacht had. Hij moest zelfs een paar keer afstappen, om zijn bakfiets tegen de besneeuwde heuvels op te duwen. En dat allemaal in het pikkedonker, want veel verlichting was er ook niet.

Op een zeker moment werd hij ingehaald door een auto, die met een rotvaart langs hem scheurde. Daarna nog één ! Vloekend op die onbeschofte automobilisten ploeterde hij verder. Daar weer een auto die hem rakelings passeerde !

Bleek hij in het donker van het fietspad af geraakt te zijn en op de provinciale weg beland.

Uiteindelijk is hij heelhuids aangekomen en, na een heel geslaagde avond muziek draaien, ook weer naar huis gefietst. Wat een kerel ! 
Kom daar eens om bij de jeugd van tegenwoordig !

Bezoek DJ Play It Again Sem op Facebook


Of bekijk de video's op YouTube 


De Strip: De strip van deze week is gemaakt door de Geheimzinnige Hulpman.

Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 - deel 5 en deel 6 van dit verhaal. 

Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 en deel 4 van het vorige verhaal. 

Klik op de tekening voor een grotere weergave. 

Bezoek ook onze internationale, Engelstalige, website: The Amazing Comics Men





zondag 16 oktober 2016

Tekenen in de dierentuin


Het wordt te druk in Amsterdam, lees ik in de krant. Er komen zoveel toeristen en dagjesmensen de stad bezoeken dat de bewoners het er benauwd van krijgen.

Door mij zal dat niet komen, ik ben al jaren niet meer in Amsterdam geweest. Dat was ooit wel anders. Eind jaren '70 zat ik er twee jaar op een tekenschool, de Vrije Teken Academie. Die bestaat niet meer, maar drie van de locaties waar ik toen regelmatig kwam staan nu in de top vijf van meest bezochte attracties. Het Rijksmuseum, het Van Gogh Museum en Artis.

Eén keer per week gingen we naar het museum, of de dierentuin, afhankelijk van het weer. Om te tekenen, of naar kunst te kijken. De kunst afkijken ook vooral. Hoe deden echte, beroemde schilders dat ? Perspectief, verhoudingen, compositie, materiaalgebruik, licht en schaduw. En dan proberen dat zelf in de praktijk te brengen, bijvoorbeeld in de dierentuin.

In de 35 jaar die intussen zijn verstreken is er wel het nodige veranderd. Het Rijksmuseum is grondig gerenoveerd en sinds de heropening ongekend populair. Meer dan 2 miljoen bezoekers in het vorige jaar.

Het Van Gogh Museum heeft recent een nieuwe vleugel gekregen en het oude gebouw is verbouwd. Dat heeft ook hier geleid tot grote bezoekersaantallen, bijna 2 miljoen in het vorige jaar.

In Artis is het dan nog relatief rustig met 1,3 miljoen bezoekers in 2015. Even rekenen, dat is 3.500 per dag. Maar bij mooi weer zijn het er vast meer. En ook de dierentuin is in de afgelopen decennia flink verbouwd en uitgebreid.
Er is een aangrenzend, voormalig spoorwegterrein, van 4 hectare, aangekocht, lees ik bij Wikipedia. Daar is een wolvenbos aangelegd.

Verder is er een Afrikaanse savanne gekomen en een nieuw insectenhuis met vlinderpaviljoen. Oude verblijven, zoals het apenhuis en de vogelverblijven, zijn gerenoveerd en gerestaureerd.

Er is dus veel veranderd in Amsterdam, sinds ik er regelmatig kwam. Maar sommige dingen blijven. Als ik op de website van Artis kijk is één van de eerste dingen die ik zie een herfstvakantie activiteit: Tekenen in de dierentuin.



De Strip: De strip van deze week is gemaakt door de Stripman zelf. 

Klik hier voor deel 1 en deel 2 van dit verhaal. 

Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 en deel 5 van het vorige verhaal. 

Klik op de strip voor een grotere weergave. 

Kijk voor voorafgaande episodes van de Stripmannen-saga naar het Strip Jaaroverzicht van 2015 en het Strip Jaaroverzicht van 2014 , of nog verder terug naar het Strip Jaaroverzicht van 2011  -  het Strip-overzicht van 2012 en het Strip-jaaroverzicht van 2013 

Bezoek ook onze internationale, Engelstalige, website: The Amazing Comics Men