Mag wetenschap ook lollig zijn ?

Ook dit jaar heb ik, in het kader van de Boekenweek, een boek gekocht. Een wetenschappelijk boek zelfs: 'De ontdekking van de Middeleeuwen – Geschiedenis van een illusie', geschreven door een echte hoogleraar uit Nijmegen, Peter Raedts.

Ik heb er nog niet in gelezen, maar ik heb wel interviews met de auteur gezien en gehoord, op TV en radio. Het onderwerp interesseert me. Ik heb het vermoeden dat we een verkeerd beeld hebben van de middeleeuwen. Ridders en jonkvrouwen die mooi weer speelden ten koste van in modder en armoe levende boeren.

Dat komt, denk ik, door ridderromans, zoals die over Koning Arthur. Maar die zijn in later eeuwen geschreven en geven vooral weer hoe men in die tijd over de middeleeuwen dacht. TV-series zoals Merlin en vroeger Ivanhoe en Floris, zijn ook meer fantasie dan een accurate weergave van de werkelijkheid.

Maar voor mijn ideeën met wetenschappelijke argumenten bevestigd, of ontkracht, worden moet ik eerst nog een ander boek uitlezen. Ik kreeg het van Sinterklaas en het gaat ook over geschiedenis. Het is alleen niet zo serieus, eerder populair, om niet te zeggen lollig.

'Historische blunders' heet het, met als ondertitel 'De grootste vergissingen uit de geschiedenis'. Het is geschreven door Stephen Weir, een Brit die in Cambridge studeerde en, volgens de flaptekst, eerder samenwerkte met Nobelprijswinnaar Patrick White.

Het is in opzet een aardig boek, dat in vogelvlucht de wereldgeschiedenis doorneemt. In korte hoofdstukjes wordt ingegaan op 50 menselijke misstappen en hun gevolgen. Leerzaam en leuk, maar soms ook een tikje te lollig. De opmerking dat Cleopatra 'iets te vaak plat ging voor volk en vaderland', doet toch de wenkbrauwen fronsen.

Ook ga je je na een aantal hoofdstukken afvragen wat de auteur nu precies onder een blunder verstaat. Dat hij begint met Adam en Eva, die zo onverstandig waren om van de verboden vrucht te eten, is aan de ene kant begrijpelijk, omdat dat een echte blunder was.

Maar aan de andere kant is het een vreemd begin. Want volgens de meeste mensen gaat het hier niet om een historische gebeurtenis. Maar misschien is dit eerste hoofdstuk lollig bedoeld, dat zou natuurlijk kunnen.

En wat te denken als hij de wandaden van Stalin en Mao beschrijft. Vreselijke gebeurtenissen die aan miljoenen het leven hebben gekost. Maar de hoofddaders regeerden vrolijk verder en werden nog lang na hun dood, door hun opvolgers, op handen gedragen. Kun je hier dan wel spreken van blunders ?

De toon van het boek verandert, naarmate we dichter bij de huidige tijd komen, van lollig naar verbitterd. En dat gaat met reuzenstappen. Van het begin der tijden tot aan 1900 in 100 bladzijden. Daarna volgen er nog 150, dat zijn 32 van de 50 hoofdstukken, voor de moderne geschiedenis. Een nogal onevenwichtig boek dus. Maar goed, toch leuk van de Sint en zeker leerzaam.

Een ander populair wetenschappelijk boekje dat ik onlangs las gaat, wat lolligheid betreft, nog heel wat verder. Het behandelt de biologie en evolutie en we zijn, dankzij Midas Dekkers, wat dat betreft wel wat humor gewend. Toch kun je ook te ver gaan.

Het boekje heet 'De stinkende scharrelpapagaai' en is geschreven door Lucas Wenninger. Het kwam in de belangstelling door een grappig interview, dat de auteur gaf, in het TV-programma De Wereld Draait Door. Vandaar dat ik het van een liefhebbend gezinslid cadeau kreeg.

Inhoudelijk is het echt heel interessant. Wenninger beschrijft een aantal dieren met, op het eerste gezicht, bizarre eigenschappen. Hij legt uit hoe die evolutionair tot stand zijn gekomen. Wonderlijke feiten die, wat mij betreft, niet veel lolligheid nodig hebben.

Helaas denkt Wenninger daar anders over. Hij doet zijn best om in elke zin een grap, of woordspeling, te maken. Om een voorbeeld te geven: Als de schrijver de complexe paringsrituelen van de Kakapo, de Nieuw-Zeelandse papegaai waar het boek naar genoemd is, omschrijft als 'kakaporno', dan is dat best lollig.

Na 10 van zulke grappen wordt het vermoeiend. Het vergde dan ook veel van mijn doorzettingsvermogen, om het boek helemaal uit te lezen. Daar had een goede redacteur eens streng in moeten schrappen. Want wetenschap is echt van zichzelf al leuk genoeg.

Zie ook:

Interview met Peter Raedts in VPRO Boeken 

De Engelse versie van HystorischeBlunders is voor een deel online te lezen in Google Books 

Het weblog van Lucas Wenninger 

De Strip: Deze episode van het Stripmannen-vervolgverhaal is weer gemaakt door de Geheimzinnige Hulpman. Klik hier voor deel 1 en deel 2 van dit verhaal

Ga naar het Strip-overzicht van dit jaar voor de vorige hoofdstukken van het Stripmannen-vervolgverhaal. 

Klik op de strip voor een grotere weergave. 

Bezoek onze nieuwe internationale, Engelstalige, website: The Amazing Comics Men

Ga voor eerdere hoofdstukken naar het Strip Jaaroverzicht van 2011 

Jan de Stripman was ooit Jan de Banjoman

Lang geleden, halverwege de jaren '80 van de vorige eeuw, was ik lid van een muzikaal gezelschap. Een groepje mensen dat elkaar kende van de plaatselijke culturele vereniging en dat bij elkaar gekomen was om zelf liedjes te schrijven en uit te voeren. Het heette daarom de Werkgroep Eigen Werk.

Ik had net een nieuwe gitaar gekocht, maar er bleken in de groep al twee, later zelfs drie, gitaristen te spelen. Bij de muziekwinkel zag ik een mooie tweedehands banjo te koop, dat leek me een aardig alternatief. Al snel had ik de eerste beginselen onder de knie en na enige tijd werd me van verschillende kanten een nieuwe bijnaam toegeroepen: Jan de Banjoman.

Na een paar jaar waren alle gitaristen uit het bandje verdwenen en schakelde ik weer over op mijn oorspronkelijke instrument. De banjo heeft nog een tijd op een standaard in de woonkamer gestaan. Af en toe speelde ik er nog wel eens op, als bezoekers er om vroegen. Maar hij verdween uiteindelijk naar de kelder.

Het is een interessant instrument, de banjo. Hij oogt simpel. Met een paar handelingen kun je hem in drie onderdelen uit elkaar schroeven. De hals, de houten klankkast en de ketel, in feite een trommel, bespannen met een vel. Dat vel was bij ouderwetse banjo's een dierenhuid, bij die van mij was het van kunststof.

Toen ik er aan begon dacht ik, ach, er zitten maar 5 snaren op, waarvan je er eigenlijk maar 4 met de linkerhand bespeelt. Hoe moeilijk kan dat zijn ? En inderdaad, als je gitaar kunt spelen, dan lukt het vrij snel om ook op de banjo de juiste akkoorden te raken. Maar echt goed spelen is niet zo makkelijk.

Om te beginnen is het een hels karwei om een banjo goed gestemd te krijgen. Bij elk snaarinstrument is de toon van een snaar afhankelijk van de spanning van die snaar. En bij de meeste instrumenten zit die snaar aan twee vaste punten bevestigd, het stemmechaniek op de kop van de hals en het staartstuk, onderaan de klankkast. Hij wordt ondersteunt door een vaste brug, die op de klankkast rust.

Bij een banjo rust die brug op het trommelvel. Dat betekent dat wanneer je de spanning van één snaar verandert, de druk op dat vel anders wordt en daarmee alle snaren beïnvloed worden. Met andere woorden, als je een paar snaren gestemd hebt, merk je dat de eerste alweer ontstemt is doordat je de volgende hebt aangedraaid.

Tweede probleem is dat de banjo een erg luid instrument is. Ik heb de politie wel eens aan de deur gehad, omdat ik in mijn jeugdige overmoed wat al te laat nog aan het spelen was. Toegegeven er was ook wat drank in het spel.

Die harde klank kan handig zijn als je boven andere instrumenten uit wilt komen. Maar het is lastig als het juist wat zachter moet. En dus ook als je thuis wilt oefenen.

Derde nadeel is dat het een erg zwaar instrument is. En dan bedoel ik letterlijk in kilo's. De trommel heeft een metalen wand, de klankkast is van dik hout en de hals is met een stalen pen versterkt. Alles bij elkaar hangt er een heel gewicht om je nek.

Ik had al vrij snel door dat ik geen echte virtuoos zou worden. Om bij te zingen is de gitaar prettiger, leuker ook voor de buren en makkelijker te versterken als je eens in een drukke kroeg speelt. Dus vandaar dat mijn verhouding tot de banjo van korte duur was.

Afgelopen week las ik het bericht dat de Amerikaanse banjo-virtuoos Earl Scruggs overleden is. Een legende in de country & western, die al in de jaren '50 grote successen had met zijn vingervlugge spel. Zoek daar maar eens naar op YouTube dan hoor je hoe goed een banjo kan klinken.

Wie het zelf eens wil proberen: Mijn banjo is te koop tegen elk aannemelijk bod !

Zie op Wikipedia: Banjo  – Earl Scruggs 

Ps: Banjo Man was ook een hit van BZN in 1994, maar daar had ik niets mee te maken...

De Strip: Deze episode van het Stripmannen-vervolgverhaal is weer gemaakt door de Geheimzinnige Hulpman. Klik hier voor deel 1 van dit verhaal

Ga naar het Strip-overzicht van dit jaar voor de vorige hoofdstukken van het Stripmannen-vervolgverhaal. 

Klik op de strip voor een grotere weergave. 

Bezoek onze nieuwe internationale, Engelstalige, website: The Amazing Comics Men

Ga voor eerdere hoofdstukken naar het Strip Jaaroverzicht van 2011 

Hoera ! Onze eerste Australiër !

Wie leest er eigenlijk nog strips tegenwoordig ? De Geheimzinnige Hulpman vertelde me dat hij onlangs Strip-antiquariaat Lambiek bezocht en een gesprekje aanknoopte met de nieuwe eigenaar. In eerste instantie ging het over de hoeveelheid stripboeken die er op de markt komt.

Die blijkt best groot te zijn, genoeg om een stripwinkel bomvol te leggen. Maar het zijn allemaal kleine oplagen. Uitgevers moeten het niet meer hebben van populaire, langlopende reeksen, maar proberen snel te scoren, met telkens weer iets nieuws.

Op de vraag van de Hulpman wie er nou die stripboeken komen kopen, was het antwoord dat het toch voornamelijk mannen van middelbare leeftijd zijn. Zij zijn, net als wij Stripmannen, opgegroeid in de jaren '60, '70 en '80, toen het beeldverhaal hoogtijdagen vierde.

Toen had je nog 4 of 5 elkaar beconcurrerende strip-weekbladen, Pep, Sjors, Kuifje, Tina, Donald Duck... Nu is er bijna niets meer. Ja, nog niet zolang geleden is de Eppo opnieuw opgericht. Maar dat is ook alleen maar om het jeugdsentiment van de veertigers en vijftigers te bevredigen.

In de krant stonden vroeger 3, 4, 5 dagstrips. Tegenwoordig nog ééntje. Had ik vroeger hele stapels stripboeken op mijn kamertje liggen, mijn kleinzoon heeft er misschien 3. En die heeft hij dan nog van mij en de Hulpman cadeau gekregen.

Je vraagt je af waar we de moed vandaan halen om juist nu een Engels stripblog te beginnen. Zelf vinden we het erg leuk, natuurlijk. Maar het is best lastig, die vertalingen maken. En echt storm loopt het er ook nog niet.

Gelukkig hebben we een paar vrienden die spontaan aangeboden hebben om te helpen met het corrigeren van onze Engelse teksten. Een ervan is afgestudeerd in die taal, een ander heeft van vertalen zijn hobby gemaakt. Dat scheelt al een stuk.

En het is ook erg leuk om te doen, hoor. Je oude grappen krijgen ineens een nieuw leven en internationale allure. Daarbij worden we ook wel opgemerkt door stripliefhebbers uit het buitenland. Een aantal blijkt dan weer zelf strips te tekenen, zoals bijvoorbeeld The Owl & Pussycat Webcomic en Planet Throgmorton. Zo lezen striptekenaars in ieder geval elkaars strips.

Het internet is natuurlijk ook zo immens dat het wel even duurt voor een website opgemerkt wordt. We zijn als het ware waterdruppels aan het spetteren in een enorme oceaan. Desalniettemin hebben we al lezers uit de VS, Groot-Brittannië, Canada, Brazilië, Griekenland, Spanje, Italië en België mogen ontvangen. En keken mijn huisgenoten verbaasd op toen ik, afgelopen week, ineens zat te juichen op de bank: 'Jaaa ! Onze eerste Australiër !!'

Logisch dat die wat op zich liet wachten, hij moest immers helemaal van de andere kant van de wereld komen. Maar dat Australiërs van strips hielden wist ik wel. Cadel Evans, de eerste wereldkampioen wielrennen van down under, is een groot liefhebber van Kuifje ! Heeft iemand die speelfilm al gezien, trouwens ?

Hoe dan ook, we geven de moed niet op. En erg veel concurrentie lijkt er niet te zijn op internet. Als ik bijvoorbeeld op Facebook zoek met 'comics' krijg ik welgeteld 4 resultaten. Waaronder onszelf.

Er valt dus nog een wereld te winnen. En ondertussen zijn we uiteraard blij met elke bezoeker, ook die uit eigen land. Maar we zouden nog blijer zijn als onze Nederlandse kennissen al hun Engelstalige vrienden en familieleden op ons nieuwe blog af zouden sturen. Het heet The Amazing Comics Men en dit is het adres: http://stripman.wordpress.com

Zie ook de Nederlandse Stripgeschiedenis op Lambiek.net 

The Amazing Comics Men op Facebook 

En mijn eerdere blog over Kees Kousemaker, de oprichter van Lambiek.

De Strip: Deze episode van het Stripmannen-vervolgverhaal is weer gemaakt door de Geheimzinnige Hulpman. 

Ga naar het Strip-overzicht van dit jaar voor de vorige hoofdstukken van het Stripmannen-vervolgverhaal. 

Klik op de strip voor een grotere weergave. 

Bezoek onze nieuwe internationale, Engelstalige, website: The Amazing Comics Men

Ga voor eerdere hoofdstukken naar het Strip Jaaroverzicht van 2011