Posts tonen met het label bijenhotel. Alle posts tonen
Posts tonen met het label bijenhotel. Alle posts tonen

zondag 6 juli 2025

Vogelaar of insectenraar ?


We hebben hier vliegjes
in huis rondvliegen van minder dan 2 millimeter lang. Helemaal compleet. Een hoofdje, een lijfje, pootjes en vleugels. En voorzien van voldoende hersens om zich vrij door de lucht te kunnen bewegen. Als ik in God zou geloven zou ik dat bijzonder knap werk van Hem vinden.

Dat mensen graag naar vogels kijken wordt doorgaans wel geaccepteerd. Vogelaars zijn een beetje vreemd, maar ach, ze doen geen kwaad. Maar mensen die van insecten houden ? Dat is raar. En ik geef toe: ik ben meer een vogelaar dan een insectenraar. De vogelwereld is redelijk overzichtelijk. Vogels zijn makkelijk te zien en van elkaar te onderscheiden – een enkele uitzondering uitgezonderd – en het aantal soorten is niet zo groot dat het een hopeloze opgave wordt.

Dat is bij de insecten wel anders. Daarvan zijn er niet alleen veel meer, maar ze zijn ook veel kleiner, moeilijker te bekijken en lijken soms veel op elkaar. Het is al heel wat als je een wesp van een bij, of een vlieg, kunt onderscheiden. Ook nog weten welk soort wesp, bij, of vlieg, vergt een hoop studie, want er zijn duizenden soorten. Daarvoor zou je de beestjes moeten gaan vangen en onder de microscoop moeten bestuderen. Veel soorten zijn alleen dan uit elkaar te houden.

Jullie begrijpen dat me dat te ver gaat. In mijn omgeving sta ik al heel lang bekend als de rare snuiter die een insect, dat het huis binnengedrongen is, niet dood slaat, maar probeert te vangen in een glaasje, om het weer naar buiten te brengen. Het doden van insecten, zelfs om ze te bestuderen, vind ik iets onaangenaams. Misschien toch wel insectenraar, dus.

We hebben ook al best lang bijenhotels op het balkon. Dat begon ooit met twee bijtjes die de slaapkamer van de dochter des huizes binnengedrongen waren. Geen honingbijen, dat zag ik direct. Het was me wel eens opgevallen dat er bijtjes op het balkon rondvlogen, waarschijnlijk op zoek naar een opening tussen het metselwerk, om er een nestje te maken.

Dat bleken rosse metselbijen te zijn. En ze brachten me op het idee om een insectenhotel op te hangen. Het duurde vervolgens een poosje voor ik doorhad dat de kleine bijtjes, die daar een deel van de zomer druk bezig, van een andere soort waren. Ze hadden ook gele buikjes – in vaktermen: buikschuiers, harige borsteltjes waar ze stuifmeel mee verzamelen – vandaar mijn verwarring. Deze kleintjes bleken tronkenbijen te heten.

Sindsdien heb ik het ene insectenhotel vervangen door een ander. Later zelfs twee, zelf getimmerde exemplaren, van gaten op maat voorzien. En elk jaar kwamen de bijtjes terug, de rosse metselbijen en de tronkenbijen. Eén zomer heb ik de hotels weggehaald, omdat er op het balkon geschilderd moest worden. De bijen moesten toen genoegen nemen met een achtertuin, in Baarn.

Dat hebben ze goed overleefd. Dit jaar had ik twee nieuwe hotels besteld, ontworpen onder toezicht van Natuurmonumenten. Zag er leuk uit, maar ik had direct door dat de gaten veel te groot waren, voor mijn tronkenbijtjes. Dus heb ik er met de boormachine een heel stel bijgemaakt. Daarna was het afwachten of en wanneer de eerste bijen zouden verschijnen.

Het droge voorjaar voorspelde niet veel goeds. Uiteindelijk zag ik wel een paar rosse metselbijen, in april en mei, maar die hebben slechts 1 gaatje gevuld in de bijenhotels. De moed schonk me al in de schoenen. Het gaat beroerd met de insectenstand. Zou het nu afgelopen zijn met mijn balkonbijen ?

Nee, beste lezers, ik begrijp dat jullie al waren gaan vrezen voor een treurige afloop van dit verhaal. Maar ik kan jullie gerust stellen. De tronkenbijtjes verschenen keurig op de afspraak. Vanaf begin juni zijn ze al bezig en inmiddels hebben ze meer dan 30 gaatjes dichtgemetseld !

Voor de trouwe lezers van mijn verhaaltjes is dit allemaal geen nieuws. Ik schrijf er al jaren over. Het eerste bericht, op ons Stripblog, over het insectenhotel dateert uit 2012. Toen maakte ik me al druk over de afname van de aantallen insecten in ons land. En ik maakte me zorgen om mijn balkonbijen.

Daarvan zou je kunnen leren dat het allemaal wel meevalt. Ondanks alle onheilsberichten heb ik nog net zoveel wilde bijtjes op het balkon als 10 jaar geleden. Maar toen ging het ook al slecht. Dat ik me er toen pas in verdiepte kwam ook door de berichten over de achteruitgang van de insectenstand. Het valt dus niet mee, maar het is nog niet hopeloos.

Veel mensen denken dat de natuur teer en kwetsbaar is. Maar in werkelijkheid is de natuur taai en veerkrachtig. Mensen maken veel kapot, maar als we er een beetje ons best voor doen kun je zelfs op een kaal balkon, waar van nature weinig groeit of bloeit, nog een plek maken waar de natuur opleeft.

Dus niet sippen en miepen dat het allemaal komt door de asielzoekers en de oorlogshitsers. Gewoon de natuur de ruimte geven, dan kan het nog best goed komen. 

En als je toch iets wil doen aan het vermeende asielprobleem teken dan de 2 petities, tegen de beschamende wetten die afgelopen week aangenomen zijn door de Tweede Kamer. Het is nog niet verloren. Als we van ons laten horen kan de Eerste Kamer nog voorkomen dat we verder afglijden, de populistische goot in.

Stop de asielwetten – petitie van PvdA/GroenLinks

Of als je je liever verre houdt van politieke partijen: 

Vóór medemenselijkheid. Tégen de asielwetten – petitie van Vluchtelingen Werk.


 
De Strip is gemaakt door de Stripman zelf.
 
Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 en deel 4 van dit verhaal.  
 
Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 - deel 5 - deel 6 - deel 7 en deel 8 van het vorige verhaal.
 
Klik op de tekening voor een grotere weergave. 
 

zondag 30 juni 2019

En ondertussen op het balkon...


Zijn de rosse metselbijen verdwenen, met achterlating van meer dan 20 dichtgemetselde kamertjes in de bijenhotels. Sommige kamers zijn weer opengegaan, maar dat is geen reden tot zorg. De bijen laten de laatste cellen leeg, om eventuele rovers, zoals spechten, op een dwaalspoor te brengen.

De rosse metselbijen zijn vooral actief als de eikenbomen bloeien. Ze verzamelen het stuifmeel van de eikenbloesem, in de borstelige haren op hun buik – de zogenaamde buikschuier. Dat stuifmeel is het voedsel voor de bijenlarven. Nectar halen ze uit ander bloemen, zoals klaver en witte dovenetel.

Half juni loopt de vliegperiode van de rosse metselbij op zijn einde. Maar dan beginnen de kleinere tronkenbijen net wakker te worden. De rosse is ongeveer een cm lang en een stevig behaard beestje. Tronkenbijen zijn kleiner, slanker, donkerder van kleur en bijna onbehaard. Maar ze hebben ook een gele buikschuier.

De rosse metselbijen verschenen dit jaar bij verrassing. In vorige jaren zag ik er soms eens eentje, maar nu een heel stel. De tronkenbijen zijn al jaren vaste bezoekers op het balkon. Ze zaten nog in het bijenhotel van vorig jaar.

Verwachtingsvol ging ik elke dag kijken, vanaf begin juni, of er al een kamertje open was. De mannetjes worden het eerst wakker, maar ze wachten met naar buiten komen tot het weer lekker droog en warm is. Dit jaar was het aanvankelijk koel en regenachtig. Je kunt ze dan al wel zien zitten, in de uitgang van hun opengeknaagde kamertjes, wachtend op beter weer.

Is het eenmaal lekker warm en zonnig, dan komen ze naar buiten. Sommige blijven wat rondhangen, wachtend op de vrouwtjes. Anderen vliegen naar bloemen in de buurt, om daar hun slag te slaan als de vrouwtjesbijen verschijnen. De paring is een wilde worsteling, die in een wip voorbij is.

Als de vrouwtjes bevrucht zijn gaan ze op zoek naar bloemen van het samengestelde type, composieten, zoals madeliefjes, paardenbloemen, margrieten, meisjesogen (coreopsis), goudsbloemen en havikskruid. Uit die groep heb ik er een aantal op het balkon.

Da's leuk want zo kan ik 'mijn eigen bijtjes' aan het werk zien. Op een bloem bewegen ze zich in cirkels, de nectar opzuigend terwijl ze met hun achterlijf op de bloem kloppen. Zo verzamelen ze het stuifmeel in hun buikschuiers.

Terug bij het bijenhotel maken ze eerst de kamers van vorig jaar leeg. Je kunt ze het stuifmeel van vorig jaar naar buiten zien schuiven. Daarna maken ze nieuwe celletjes. Daar zie je weinig van, behalve dat ze naar binnen kruipen, eerst met de kop naar voren. Daarna komen ze naar buiten en draaien zich om. Achterwaarts gaan ze weer het kamertje in om stuifmeel af te zetten en een eitje te leggen. Elk celletje wordt dichtgemetseld met hars dat ze halen van bomen in de buurt. De tronkenbijtjes vliegen tot in september. Daarna is het weer wachten op de volgende zomer en de volgende generatie.

Tussendoor fotografeerde ik een ander klein bijtje. Dat had geen buikschuier, maar borstelige achterpoten, die geel zagen van het stuifmeel. Ik kon niet zo snel vinden welke soort het was, maar dat is geen wonder. Volgens de kenners op internet is het een groefbijensoort. Daarvan zijn er honderden verschillende in ons land. Wereldwijd zelfs meer dan 1400 soorten...!

Klik hier voor foto's van 'mijn' tronkenbijen 

En van de rosse metselbij 

En het groefbijtje... 



De Strip: De strip - die los staat van het geschreven bericht - is gemaakt door de Geheimzinnige Hulpman. Klik hier voor deel 1 van dit verhaal. 

Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 en deel 4 van het vorige verhaal. 

Klik op de tekening voor een grotere weergave. 

Bezoek ook onze internationale, Engelstalige, website: The Amazing Comics Men

zondag 7 april 2019

Soms moet je dingen doen, soms kun je ze beter laten


Soms wil je iemand een klap geven, maar als die persoon groter en sterker is kun je dat beter laten. Soms wil je een pakje sigaretten oproken en een krat bier drinken, maar voor je gezondheid kun je dat beter laten. Het kan zelfs zijn dat je iets wil doen om een probleem op te lossen, maar dat je beter iets kunt laten.

In mijn dorp is de Gemeente begaan met de achteruitgang van de biodiversiteit. Er zijn steeds minder bijen, dat is de voorbeeldsoort – zoals de ijsbeer dat is als het om de opwarming van het klimaat gaat en de panda bij het uitsterven van dieren in het algemeen – maar het gaat slecht met alle insecten. Dat komt door de mens en vooral doordat de mens altijd maar dingen doet.

Lagen we de hele dag rustig op ons rug en zouden we alleen even in actie komen om een hapje te eten, dan zou de natuur veel minder hinder van ons hebben. Maar we zijn altijd maar bezig, werken, reizen, sporten, feesten, zelfs als we vrij hebben, doen we nog dingen om onze vrije tijd nuttig en leuk te besteden. Om lekker bezig te zijn !

Bij het bijen- en insectenprobleem willen we ook graag iets doen. Ik heb daar zelf ook last van. Ik heb een bijenhotel op mijn balkon en nadat ik het oude vorig jaar succesvol uitgebreid had, heb ik nu zelfs een heel nieuw hotel getimmerd. Ik heb planten op mijn balkon, met bloemen waar insecten van houden. Ik heb zelfs aarde uit het grasveld gehaald vanwege de wilde planten die daar in groeien. Hou die gedachte even vast.

De Gemeente doet ook dingen voor de bijen. Ze laten hier en daar de wegbermen groeien, zodat daar de plantjes in bloei kunnen komen. Afgelopen week las ik een berichtje dat er in een gemeentelijk plantsoen, met hulp van de omwonenden, planten voor de bijen waren aangeplant.

Heel mooi en reuze lief, dat ze al die dingen doen.

Maar ze zouden ook af en toe eens iets moeten laten ! Ze schrijven het nota bene zelf op de Gemeentelijke informatiepagina, in de plaatselijke krant:
'Het klinkt gek, maar soms is het beter om niet teveel te doen. We zijn gewend onze tuinen en balkons netjes bij te houden. Maar de natuur zijn gang laten gaan is beter voor bijvoorbeeld insecten.'

Dat is nou precies wat ik bedoel ! Soms wil je dingen doen, maar is het beter om iets te laten. Waarom ze dan nu weer begonnen zijn met elke week de grasvelden maaien in onze wijk...!?

Tussen dat gras groeien de wilde planten waar onze insecten het meest aan hebben. Veel meer dan aan een plantsoentje met gekweekte bloemen ! En van die grasvelden zijn er ook nog eens hele grote oppervlakten beschikbaar. En het kost helemaal niets ! De juiste plantjes zitten er al in, helemaal gratis ! Je zou veel geld kunnen besparen, door niet te maaien. Die werklieden zouden lekker op hun rug in het lange gras kunnen gaan liggen en dan toch weten: Wij zijn goed bezig.

Dus: maaien ? Laat het !




De Strip: De strip - die los staat van het geschreven bericht - is gemaakt door Jan de Stripman zelf. Klik hier voor deel 1 - deel 2 en deel 3 van dit verhaal. 

Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 en deel 5 van het vorige verhaal. 

Klik op de tekening voor een grotere weergave. 

Bezoek ook onze internationale, Engelstalige, website: The Amazing Comics Men

zondag 3 juni 2018

Geen jonge koolmezen, wel jonge spechten


Ik heb nog niet in het nestkastje gekeken, het deurtje zit klem en om het open te krijgen zou ik het kastje van de muur moeten schroeven, maar het lijkt er veel op dat het koolmezenbroedsel mislukt is. Daar staat tegenover dat er sinds een paar dagen weer jonge spechten rond de flat vliegen.

Kijkers van Beleefde Lente weten dat er veel mis kan gaan met een broedpoging. Het is niet eenvoudig, een paar eieren leggen, even broeden, voeren en klaar. Je nest of kastje kan door een ander ingepikt worden, eieren kunnen geroofd worden, of uit de nestkom rollen. Kuikens kunnen door gebrek aan voedsel of door ziekte sterven, of door rovers, of zelfs hun eigen broertjes en zusjes, opgegeten worden.

Kortom er gaat veel mis. Wat het precies geweest is bij mijn koolmezen blijft raden. Er vliegt in ieder geval al een paar dagen geen mees meer in of uit het nestkastje. Als er al kuikens uitgekomen waren vermoed ik dat het extreem warme weer ze teveel is geworden. Het was een tamelijk late broedpoging en in deze tijd van het jaar schijnt de zon, aan het eind van de middag, een poosje op het kastje. Het kan zijn dat de temperatuur te hoog is opgelopen.

Jammer, maar niets aan te doen. Aan de andere kant van het huis profiteren de bijtjes, in het bijenhotel, wel ten volle van de warmte. De tronkenbijtjes, kleine zwarte insectjes met een knalgele 'buikschuier', dat is een behaard onderlijf waar ze stuifmeel mee verzamelen, zijn met een flink aantal uitgekomen.

Hoeveel het er precies zijn is moeilijk te zeggen. Er zijn er minstens 15 uit de bamboestengels en de gaatjes in het houtblok gekropen. Maar elk gangetje kan meerdere bijen bevatten. En als er meer dan een stuk of 5 door elkaar vliegen raak je snel de tel kwijt.

Ze zijn blij met mijn balkonmadeliefjes en dat is maar goed ook want het koeienogenplantje, dat ik speciaal voor ze gekocht heb, staat te kwijnen en de margriet, die wel prima groeit, is al een week bezig met het openen van z'n eerste bloem.

Ondertussen hebben de grote bonte spechten weer jongen. Ik zag de volwassen vogels niet vaak op het balkon, in de afgelopen weken, maar ze hebben niet stil gezeten. Nu vliegen zowel het mannetje als het vrouwtje rond met een jonge specht achter zich aan.

Mijn broer zag eens een mannetjesspecht in het bos met 2 net uitgevlogen jongen. 'Hij was ze aan het leren om specht te zijn,' constateerde hij. En daar lijkt het sterk op. Ze kunnen al best vliegen die spechtjes, maar vallen van de balkonrand, of verdwalen in de tuin van de benedenbuurvrouw.

Daar zat er vrijdag eentje een hele tijd te roepen, onder een struik. Die had nog niet begrepen dat spechten in bomen thuishoren. Uiteindelijk werd hij de goede kant weer op gejaagd door een ekster. Er gaan regelmatig dingen fout in de natuur, maar er gaat ook best wel eens iets goed.  



De Strip: De strip van deze week is gemaakt door de Geheimzinnige Hulpman. Klik hier voor deel 1 - deel 2 en deel 3 van dit verhaal.

Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 en deel 4 van het vorige verhaal.

Klik op de tekening voor een grotere weergave. 

Bezoek ook onze internationale, Engelstalige, website: The Amazing Comics Men