Een wild balkon

Het gaat niet goed met de insecten in ons land en daarom gaat het ook niet goed met de vogels. Daar zijn verschillende oorzaken voor die allemaal te maken hebben met menselijke activiteiten. Een van de belangrijkste is wel dat de wilde planten niet genoeg ruimte meer hebben. Daar kunnen we met zijn allen, vrij gemakkelijk wat aan doen.

Inheemse wilde planten, onkruid zoals sommige mensen het noemen, zijn enorm belangrijk als voedselbron en leefgebied voor insecten en vogels. Minder maaien, wieden en schoffelen en geen onkruidverdelger gebruiken. De boel lekker laten verwilderen, vergt geen extra inspanning, want je hoeft alleen maar dingen te laten. Het enige is dat je de drang, om iets te doen, moet zien te bedwingen en dat is voor veel mensen een hele opgave.

Als je toch iets wil doen kun je de plaatsen, waar je de wilde planten hun gang laat gaan, geschikter voor ze maken en af en toe water geven. Woon je op 3 hoog en heb je alleen een balkon, dan kun je zelf leefruimte scheppen door bloembakken, of -potten, neer te zetten. Als je lang genoeg wacht groeien wilde planten ook op stenen muren en betonnen vloeren, maar dat is minder praktisch.

Ik heb bloempotten op het balkon staan waar ik grond uit de buurt in gegooid heb in de hoop dat daaruit spontaan iets moois zou groeien. We krijgen af en toe planten cadeau en die hou ik meestal ook in leven. Vaak verhuizen ze na een tijdje naar het balkon en krijgen hun bloempotten inwoning van wilde plantjes. Ik koop ook wel eens planten waarvan ik hoop dat de insecten ze aantrekkelijk vinden en ook in die bloempotten laat ik het onkruid zijn gang gaan.

Het leuke van de bloempotten laten verwilderen is dat je regelmatig nieuwe plantjes ontdekt. Gisteren zag ik ineens dat er een piepklein heidestruikje stond te bloeien in een van de bakken. Het is een mysterie hoe dat daar terecht is gekomen. Je moet je wilde bloembakken wel dagelijks water geven om alles in leven te houden, behalve als het veel geregend heeft.

Aan onderhoud doe ik zo min mogelijk. Ik trek wel eens wat grassprieten weg en van de basterdwederik heb ik wat uitgebloeide bloemen weggehaald omdat die anders al mijn bloempotten overneemt. Al met al werkt mijn tactiek, van weinig doen en veel laten heel aardig.

We hebben een klein en een groter balkon, waar ook nog ruimte is om te zitten. Ik telde er afgelopen week 35 plantensoorten. Dat zijn de wilde, de gekregen en gekochte planten bij elkaar opgeteld. Ik ben geen echte plantenkenner, er zijn planten die ik nog niet op naam heb kunnen brengen, die heb ik niet meegeteld en er staan verschillende soorten gras en mos, die ik allemaal als 1 soort geteld heb. Het werkelijke totaal is dus ruim boven de 40.

De niet wilde planten op ons balkon, waarvan ik gezien heb dat er insecten op af komen, zijn de dropplant, blauwe bes, lobelia, fuchsia, citroenmelisse, margriet, herfst- en zomeraster, lavendel, parelkruid en wilde bertram (kweekvorm, dus niet zo wild).

De wilde planten, die bloeien en dus door insecten bestoven zouden kunnen worden en die spontaan op het balkon zijn gekomen: robertskruid, paardenbloem, havikskruid, vogelmuur, braam, boterbloem, duizendblad, hoornbloem, witte klaver, heide en basterdwederik.

Dan zijn er nog een roos en een ballonklokje die ik eigenlijk weg zou moeten gooien, want geen levend beest heeft er iets aan. Maar in die potten zijn alweer wilde plantjes opgeschoten, dus ik laat ze maar staan. En dan heb ik nog een paar kleine boompjes, 2 berken en 1 boswilg (uit zichzelf gekomen), die niet direct bloemen of vruchten dragen, maar waar toch insecten in wonen. Bijvoorbeeld bladluizen en mieren. Al dat groen trekt ook vogels aan, vooral de mezen zitten graag in de takken van mijn balkonbomen.

De oppervlakte van de balkons is misschien niet groot, maar alleen in onze straat zijn er al 80 appartementen.. Als op alle balkons een paar wilde bloempotten zouden staan heb je het al over een paar honderd potten, met een paar duizend wilde planten. Het telt gauw op. Voor mensen met een tuin is het nog makkelijker. Laat een randje, of een hoekje verwilderen. Daar hoef je helemaal niets voor te doen, het gaat vanzelf, de natuur doet het werk.

Op internet zijn allerlei tips te vinden voor het vergroenen van je balkon, of tuin. Bijvoorbeeld:

Meer groen op je balkon

Stappenplan groen balkon

Tips voor een natuurlijke wilde tuin 

(Hoewel er daar weer erg veel wordt geplant, ontworpen en gesnoeid. De kunst is juist om dat niet te doen.)

 

De Strip is gemaakt door de de Geheimzinnige Hulpman.

 

Klik hier voor deel 1 van dit verhaal.  

 

Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 en deel 4 van het vorige verhaal.  

 

Klik op de tekening voor een grotere weergave. 

 

Oerkrachten breken los op Soestdijk

De trouwe lezers weten het wel, we wonen heel mooi, hier op Soestdijk. Grote bomen aan de overkant van de straat, veel groen tussen de huizen. Maar er zijn ook nadelen.

Er zijn in onze wijk altijd wel mensen hun huis aan het verbouwen, dus je hoort geregeld boorhamers, drilboren, schuurmachines en andere herrie-apparaten. Daarnaast wordt er zo nu en dan een tuin leeggezaagd, gemaaid, gebladblazerd of geheggenknipt. Wat ook weer voor lawaai zorgt.

De afgelopen maanden hebben we nog wat meer geleden, dan gewoonlijk, omdat eerst het huis op de 1e etage, onder ons, verkocht en opgeknapt werd en daarna het appartement op de 2e etage. Die van 1-hoog zijn al 10 maanden bezig met het eerst helemaal strippen en slopen en daarna weer, luidruchtig, opbouwen van hun nieuwe woning. Pas deze week werden er de eerste meubels naar binnen gedragen.

Gelukkig heeft 2-hoog meer haast. Die willen er aan het eind van deze maand al in, terwijl ze het huis net 4 weken geleden gekocht hebben. Ze maken dus wel meer herrie, dan 1-hoog, maar hopelijk is het dan ook sneller voorbij.

Troost vonden we ondertussen in de natuur. Niet dat we ons huis ontvluchtten, om ergens in het bos, of op de hei, de stilte te zoeken. Nee, we zijn wat reizen betreft nogal beperkt, dus keken we uit het raam waar de vogels zich niets van alle herrie aantrokken. Mezen, mussen, kauwen, eksters en duiven bleven gewoon op het balkon komen, terwijl beneden de tent werd afgebroken.

Sommige houtduiven zijn ondertussen zo aan de onrust gewend dat ze gewoon blijven zitten als ik de balkondeur open doe. Nog even en ze eten uit de hand !

Wat ook veel troost geeft zijn alle wilde plantjes, die tussen de straatstenen en stoeptegels opschieten. We kunnen als mensen een woonwijk bouwen, met flats, laagbouw en garages, we kunnen wegen aanleggen, trottoirs en grasvelden die elke week platgemaaid worden. Maar als het eens een nat voorjaar is, gevolgd door een zomer met geregeld een regenbui, dan komt de oerkracht van de natuur toch weer vrij.

Ondanks alle pogingen van de gemeentelijke groenbeheerders, om het onkruid onder controle te houden, staat het nu op sommige plaatsen een meter hoog. Ik erger me wel eens aan alle auto's, die hier de hele dag maar in de straat staan te niksen. Maar door al dat blik kan het gemeentelijke verdelgingsautootje – het werkt tegenwoordig met stoom – er op veel plaatsen niet bij. Waardoor het groen de stenen lustig kan overwoekeren.

Ook grappig is dat er hoveniers langs komen om de wilde planten uit de bloemperken te schoffelen – eigenlijk helemaal niet grappig, maar juist oliedom – maar wel leuk is dat ze plantjes tussen de stoeptegels en in de goot – soms maar 10 centimeter verderop – gewoon laten staan. Ze bekommeren zich alleen om de perken. Dat het wilde groen juist de perken te buiten gaat interesseert ze niet.

Laatst heb ik, op een zonnige morgen, een rondje door de wijk gereden en foto's gemaakt van al dat vrolijk bloeiende onkruid. Ik heb er niet echt verstand van en heb lang moeten zoeken voor ik de namen van de plantjes gevonden had, maar het is verbazend wat er allemaal staat. Naast oude bekenden als paardenbloemen, haagwinde, weegbree, brandnetel, allerlei grassoorten en distels vond ik bleke basterdwederik, duizendblad, harig wilgenroosje, klein kruiskruid, kruipklokje, muurleeuwenbek, perzikkruid, schijfkamille en smeerwortel.

Erg leuke bloempjes, in wit, geel, roze en blauw en soms ook indrukwekkende planten. En dat is maar een greep, want ze staan al het hele voorjaar te bloeien en te groeien, dus heb ik al het een en ander gemist. Wonderlijk mooi, toch ?

Minder mooi is een bericht dat ik vanochtend in mijn mailbox kreeg. De gemeente wil dode en zieke bomen kappen in het park, tegenover ons huis. Dat is nog wel begrijpelijk, maar nu blijkt dat het in totaal om 87 bomen zou gaan ! Dat lijkt me wel erg veel en dan blijft er van het park niet veel over. Er kan nog bezwaar gemaakt worden...

Bezwaar maken kan nog tot 3 oktober. 

 

 

De Strip is gemaakt door de Geheimzinnige Hulpman. Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 - deel 5 - deel 6 - deel 7 - deel 8 en deel 9 van dit verhaal.

 

Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 - deel 5 en deel 6 van het vorige verhaal.

 

Klik op de tekening voor een grotere weergave. 

 

De natuur zijn gang laten gaan ? Dat kan !

'De biodiversiteit nam de afgelopen honderd jaar met 85 procent af, en daalt verder; in Nederland het meest van de EU,' las ik, afgelopen week, in de Volkskrant. Dat het zo slecht gaat met die biodiversiteit komt vooral door de achteruitgang van het buitengebied, het boerenland. Daar moet voedsel worden geproduceerd, daar moet vee lopen en wordt de natuur, heel efficiënt, bestreden.

Het zou mooi zijn als we op andere plaatsen, bijvoorbeeld in de bebouwde kom, de natuur wat meer ruimte zouden geven. Daar is het openbare groen er voor ons plezier en welzijn. Het gaat bovendien om flinke oppervlakten, grote grasvelden tussen de woonblokken en een massa bloemperken. Het zou dus een enorme bijdrage kunnen leveren aan de biodiversiteit.

Ik schreef daar, begin juli, een brief over naar de plaatselijke krant, waarin ik opriep om minder te maaien en te schoffelen. Mijn brief werd geplaatst en lokte een reactie uit van de heer W., opzichter directievoering van de gemeente. Die verscheen vorige week in de krant, met als kop: 'Natuur zijn gang laten, kan dat wel ?'

De heer W. legt uit dat er niet zomaar wat gedaan wordt. Op sommige plekken wordt vaak gemaaid, op andere minder. De argumenten om te maaien zijn: dat lange gras is slordig en 'de veiligheid'. In lang gras kunnen beestjes zitten die wel eens een mens kunnen bijten. Maar ja, die zitten ook in het park, aan de overkant van de straat en in je eigen achtertuin.

De heer W. geeft toe dat onkruid belangrijk is voor de biodiversiteit, maar zegt ook dat het beheerd moet worden. Neem nou de paardenbloem: '...die is weliswaar waardevol voor de biodiversiteit, maar heeft ook een nadeel. De bloem heeft een lange penwortel die zo diep in de grond woekert dat hij moeilijk te verwijderen is.'

Het lijkt erop dat er aan de ene kant wel goede wil is, maar dat men vast zit in oude patronen. Want waarom zou je die paardenbloem moeten beheren – bedoeld wordt bestrijden – als hij zo waardevol is ? Dat hij moeilijk te verwijderen is is toch geen argument om hem te verwijderen ? Laat dat plantje toch staan !

Biodiversiteit en groenbeheer, is dat per definitie in strijd met elkaar ? Biodiversiteit zijn alle planten en dieren die, van nature, op een bepaalde plaats leven. Die wilde planten trekken insecten aan, vogels en andere dieren. Alles wat, zonder dat de mens zich ermee bemoeit, op een plek groeit en leeft is de biodiversiteit. Die hoeft niet beheerd, aangeplant, of ingezaaid te worden. Biodiversiteit is er vanzelf.

Groenbeheerders willen graag de handen uit de mouwen steken en dat is een reflex, die moeilijk te beteugelen is. Dat blijkt uit het beplanten van bloemperken, met bloeiende struiken waar insecten op af komen en het inzaaien van wegbermen, met 'bermmengsels die de biodiversiteit bevorderen'. Dat minder doen vaak beter is komt niet in ze op.

Planten die aangeplant of ingezaaid worden en dus niet van nature ergens voorkomen, zijn niet zo goed voor de biodiversiteit. Ze verdringen namelijk de planten die op die plaatsen thuishoren. De plaatselijke insecten zijn helemaal afgestemd op die plaatselijke planten. Je kunt wel leuk vlinderstruiken in de bloemperken zetten, maar als je de brandnetels wegmaait hebben die vlinders geen plek waar ze hun eitjes kunnen leggen en waar hun rupsen kunnen opgroeien.

Het wegschoffelen van onkruid, uit bloemperken die aangelegd zijn voor de biodiversiteit, is dus een schadelijke handeling. Je haalt de biodiversiteit weg, uit een plek die je ingericht hebt om de biodiversiteit te bevorderen. Dat is toch niet slim ?

'Maar mensen houden van een strak gazonnetje, daar moeten we ook rekening mee houden,' zegt meneer W. Maar moet dat echt ? Het openbaar groen is geen privétuin. Wie, in zijn eigen tuintje, zijn grasveldje wil maaien moet dat maar doen. Maar de gemeente roept de bewoners op om niet alles te betegelen en ook wat onkruid te laten staan (echt !). Laten ze dan, met het beheer van het openbaar groen, ook het goede voorbeeld geven.

De praktijk is helaas anders. In onze straat zijn, in de afgelopen paar weken, de gazons gemaaid, de bloemperken geschoffeld, de slootkant gemaaid en de stoep bewerkt met zo'n stoomwagentje. Goed dat ze geen gif meer gebruiken om het onkruid te verdelgen, dacht ik, en ook fijn dat er nog hier en daar een plukje groen blijft staan, om de bomen heen. Verkeerd gedacht. Even later kwam er een hovenier langs om de randjes weg te maaien en de 'boomspiegels' – de stukjes kale grond om de stammen heen – schoon te schoffelen.

Het gras hoeft niet overal een meter hoog te staan en een bloemperk waar je helemaal niets aan doet wordt, op den duur, een bosje. Dus een beetje snoeien en af en toe eens maaien is prima. Maar ga niet elke week en overal tegelijk met je maaimachines, schoffels en stomers tekeer. Laat het ook eens gewoon een maandje bloeien en groeien. Dat bespaart bovendien manuren, brandstof, stikstofuitstoot en geld.

Een paardenbloem heeft geen stekels, hij maakt geen lawaai en verspreidt geen akelige lucht, maar is wel goed voor de bijtjes en vlinders. Dat geldt ook voor de klaver, boterbloem, ereprijs, hoornbloem, hondsdraf, robertskruid, havikskruid, basterdwederik, duizendblad, akkerwinde enz. Allemaal plantjes die in onze straat vanzelf komen groeien. Als we ze de kans maar geven. Uit onderzoeken blijkt trouwens dat minder maaien en schoffelen direct leidt tot een toename van insecten (biodiversiteit !).

Meneer W. kent mijn argumenten, ik heb hem en andere vertegenwoordigers van de gemeente al vaker geschreven en gemaild. Er zijn meer bewoners die de gemeente verzoeken om minder te maaien, zegt hij. En om terug te komen op de Volkskrant van vorige week, daarin stond een artikel over een Rotterdammer die, zich het onderhoud van de stadsparken in zijn stad had aangetrokken. Ik citeer:

''Sinds Biemans – arts, kunstenaar, social designer – het beheer en de schoonmaak van het park vijf jaar geleden van de gemeentelijke plantsoenendienst overnam, en de natuur min of meer haar gang laat gaan, is het aantal planten- en insectensoorten geëxplodeerd.

Zijn geheim? ‘Stop met maaien, zodat inheemse planten – onkruid, zoals de gemeente het noemt – kunnen groeien. Dat is de kraamkamer van de insectenwereld. Haal her en der wat weg, zoals grazers in de natuur doen. Daardoor ontstaat een variatie aan beplanting.’ (…)

Zijn uiteindelijke doel is ‘dat alle parken zo worden’.

Licht geïrriteerd: ‘Maar dan moet de gemeente wel wat veranderen aan het onderhoud, dat is gericht op schoffelen. Plantsoendienstmedewerkers hebben geen benul van wat ze doen – en worden daar zelf ook niet vrolijk van. Maak daarom ruimte voor vakmanschap, voor de menselijke maat. Berg de bladblazers op en breng het handwerk terug.'"

Zie voor het hele artikel: Stop met maaien 

De natuur zijn gang laten gaan ? Dat moet !

 

 

De Strip is gemaakt door de Geheimzinnige Hulpman. Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 en deel 5 van dit verhaal.

 

Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 - deel 5 en deel 6 van het vorige verhaal.

 

Klik op de tekening voor een grotere weergave. 

 

Dat onkruid is de biodiversiteit

Misschien helpt het als ik het nog een keer rustig uitleg ? Een tijdje terug schreef ik over de grasvelden in onze straat, die elke week kaalgemaaid werden en de bloembedden waar het onkruid uitgeschoffeld werd, terwijl ze toch aangelegd zijn om de biodiversiteit te stimuleren. Kort gezegd: dorre, kale grasvelden zijn niet goed voor de insecten en vogels, die hebben dan weer wel baat bij bloeiend onkruid. Dus maai minder en laat de schoffel staan.

Ik liet mijn verhaal achter op de website van de gemeente, omdat die verantwoordelijk is voor het onderhoud van het openbaar groen. Daar hadden ze veel tijd nodig om mijn ideeën te verwerken, of geen tijd om ze te lezen, want ik kreeg, na een week of 6, een antwoord terug om somber van te worden.

Er zijn wegbermen en groenstroken in ons dorp waar minder gemaaid wordt, schrijven ze en die ingezaaid zijn met bloemenmengsels. Maar bij ons in de straat houden de mensen van een strakgemaaid grasveld dus gaan ze er elke week met de maaier overheen. Dat onkruid halen ze weg uit de bloembedden omdat het anders misschien de overhand krijgt.

Tsja...

Ik realiseer me dat ik voor een moeilijke taak sta. Het groenbeheer is in handen van mensen die denken dat ze behoorlijk goed bezig zijn. Ze zijn lekker aan het tuinieren, maaien, snoeien, schoffelen, zaaien en planten.

En daar kom ik. Een oude zeur die de hele dag ontevreden naar dat plantsoen zit te staren. En ik probeer ze aan het verstand te brengen dat ze misschien de beste bedoelingen hebben, maar dat ze veel beter de boel een beetje kunnen laten versloffen. Minder is meer !

Ja, hoor ik ze al denken, meer onkruid en te lang gras. O, wat zal dat er slordig uitzien.

Goed, nog eens, maar dan langzaam: Biodiversiteit is alles wat er van nature op een plaats leven wil. Insecten, vogels, zoogdieren, maar ook planten, want daar leven veel van die dieren van. Je helpt de dieren, die op een bepaalde plaats leven, dus het beste door de planten, die op die bepaalde plaats van nature horen te groeien, de ruimte te geven.

Als je het gras minder vaak maait... Ho ! Ik zeg niet dat het een meter hoog moet worden ! Maar als je het nu eens elke 2 weken zou maaien, in plaats van iedere week. Onderzoek heeft uitgewezen – ik stuurde een link mee met mijn eerste verhaal, maar wil hem best nog eens plaatsen – dat minder maaien meer dierenleven oplevert in het gazon.

En dan blijft het nog steeds een redelijk kort grasveld. Sterker nog: het blijft een groener grasveld, want dat elke week maaien zorgt ervoor dat, ondanks de regen van de afgelopen maanden, het gras nu geel is en kale plekken vertoont.

Het inzaaien van bermen en beplanten van perken, met planten van buiten het gebied, helpt niet echt. Het verdringt de wilde flora, het laat minder ruimte voor bloeiend onkruid, het is dus niet goed voor de biodiversiteit. Want het onkruid, dat is de biodiversiteit ! Dat zijn de superplanten waar de insecten – en alle dieren die insecten eten – het meest aan hebben.

Stel je eens voor: Grasvelden met groen gras – van misschien wel 10 centimeter hoog ! – met daartussen bloeiende madeliefjes, paardenbloemen, klaver en allerlei andere soorten, die je er niet hoeft te zaaien want ze groeien daar helemaal vanzelf ! En bloemperken waar ook wilde planten staan te bloeien, waar wilde bijtjes, hommels en vlinders dankbaar en vrolijk rondvliegen. Als die bijen duimpjes hadden dan zouden ze die enthousiast omhoog steken.

En het kost helemaal geen moeite – zelfs minder werk ! – om die mooie toestand te bereiken. Wie kan daar nu iets tegen hebben ? 

 

 

De Strip is gemaakt door de Geheimzinnige Hulpman. Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 en deel 5 van dit verhaal.

 

Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 en deel 4 van het vorige verhaal.

 

Klik op de tekening voor een grotere weergave. 

Bezoek ook onze internationale, Engelstalige, website: The Amazing Comics Men