De wereld vergaat, maar daar hebben we het later wel eens over

In 'Het land van Rembrand', het boek dat Conrad Busken Huet schreef over de Gouden Eeuw, is een hoofdstuk gewijd aan Thomas a Kempis. Dat was een middeleeuws augustijner kanunnik, kopiist, schrijver en mysticus, die beroemd is geworden door zijn boek 'Over de navolging van Christus', dat door moderne gelovigen nog steeds gelezen wordt.

Busken Huet verwondert zich erover dat Thomas, terwijl er moord en doodslag, oorlog en honger heerste in ons land, in zijn kronieken schrijft dat het een gouden tijd was. In zijn kloostercel, tussen zijn boeken, leek Thomas zich helemaal af te sluiten voor de dagelijkse werkelijkheid.

Ik ben dus in goed gezelschap als ik vandaag over sport schrijf en niet over de problemen in de wereld. Want het wereldkampioenschap snooker is gisteren begonnen en vandaag wordt de enige Nederlandse wielerklassieker gereden, de Amstel Gold Race. De wereld vergaat, maar daar kunnen we het later nog wel eens over hebben.

Wielrennen en snooker horen bij het voorjaar. Als de bomen in blad komen en de bloesem bloeit, dokkeren de renners over de kasseien en zitten de snookerfans binnen voor de TV. Het zijn sporten voor mensen met uithoudingsvermogen. Zo'n wielrenner zit al gauw een uur of 6 op de fiets, voor de eindstreep in zicht komt. En de snookerpartijen van het WK duren zeker zo lang. De fans moeten dus zitvlees hebben, al kun je best even tussendoor opstaan om koffie te zetten, of zo.

Wat ook leuk is is dat er geen Nederlandse favorieten zijn. In het snooker speelt ons land geen enkele rol, volgens mij hebben we zelfs geen professionele spelers. Dat is in het wielrennen gelukkig wel zo, maar onze beste renner, Mathieu van der Poel, rijdt vandaag niet mee. Hij heeft zijn voorjaarsprogramma afgesloten – en vier grote koersen gewonnen – en rust nu een beetje uit, voor hij aan de Tour de France gaat beginnen.

Eh... ik moet mezelf nu even tot de orde roepen. Bij de mannen zijn er geen Nederlandse kanshebbers, maar bij de vrouwen natuurlijk wel. Terwijl we maar een paar mannelijke toppers hebben overheersen onze landgenotes, al jaren, het vrouwenwielrennen. Als je hoopt op een Nederlandse overwinning laat dan de mannen maar schieten en volg de vrouwenwedstrijd. Kanshebbers genoeg ! Demi Vollering, bijvoorbeeld, of Marianne Vos. Puck Pieterse misschien zelfs.

Bij het WK snooker zijn alle vrouwelijk deelnemers al in de voorronden uitgeschakeld. Het is eigenlijk best vreemd dat ze niet beter voor de dag komen, want het is een spel dat niet draait om spierkracht. Vrouwen zouden het, in theorie, net goed moeten kunnen als mannen. Maar in de praktijk weten, zelfs de beste vrouwen, maar zelden een partijtje van een mannelijke speler te winnen.

Dat het een moeilijk spel is, dat onverwachte wendingen kan nemen, werd gisterenavond maar weer eens duidelijk. De wereldkampioen van vorige jaar, Kyren Wilson, werd al in de eerste ronde uitgeschakeld door de jonge Chinees Lei Peifan. Daarmee werd Wilson het zoveelste slachtoffer van de 'Crucible Curse', de vloek die op wereldkampioenen lijkt te rusten.

Het kampioenschap wordt sinds 1977 gehouden in het Crucible Theatre in de Engelse stad Sheffield. Het is in al die jaren nog geen enkele speler gelukt om, direct na het winnen van zijn eerste WK-titel, het toernooi in het volgende jaar opnieuw te winnen. Er zijn 20 wereldkampioen geweest die, na het behalen van het kampioenschap, het jaar daarna, het toernooi vroegtijdig moesten verlaten. Er waren er zeven die er zelfs al in de eerste ronde uitvlogen. Er waren er maar twee die, twee keer achter elkaar, de finale haalden.

Er zijn wel theorieën over het waarom van dit fenomeen. Misschien komt het door alle druk die er op de wereldkampioen gelegd wordt, als hij zijn titel komt verdedigen ? Misschien is het omdat hij, in het jaar dat hij zich kampioen mag noemen, meer tijd kwijt is aan huldigingen en interviews ? Misschien heeft hij, voorafgaand aan het WK, teveel toernooien gespeeld ? Of juist teveel feest gevierd ?

Dat laatste kunnen we van Wilson niet zeggen. Die heeft zich een waardig kampioen betoond en een sterk seizoen gespeeld. Hij won vier toernooien en hoeft op de wereldranglijst alleen Judd Trump voor zich te dulden. Daarmee heb ik meteen mijn favoriet genoemd – ja, ik ben een Trump fan ! – Judd heeft het WK al eens gewonnen, in 2019 en heeft, het afgelopen seizoen, drie hoofdprijzen binnengehaald.

Judd Trump heeft het, in de afgelopen maanden, wat rustiger aan gedaan. In voorgaande jaren won hij ook regelmatig toernooien, maar dan bleek op het WK zijn topvorm verdwenen. Teveel wedstrijden gespeeld, zei men dan. Dus heeft hij nu wat rust genomen. De laatste paar toernooien was hij nog niet op zijn best, maar dat kan nog komen.

Het grote vraagteken, in de komende dagen is echter Ronnie O'Sullivan, de beste speler aller tijden. O'Sullivan won de WK-titel al zes keer en was de eerste speler die meer dan duizend series maakte van 100 punten of meer (centuries in snookertaal). Maar O'Sullivan wordt een dagje ouder, hij is 49, ondertussen. Hij staat ook bekend als een grillig genie. Als zijn hoofd goed staat is hij onverslaanbaar, maar helaas staat zijn hoofd niet altijd goed.

Hoe het af gaat lopen ? We weten het over twee weken. Maar eerst wielrennen ! (En tussendoor de wereld redden.) 

Lees ook mijn eerdere blog over Het land van Rembrand en waarom het niet geschreven wordt met een 't' op het eind. 

  

 

De Strip is gemaakt door de Geheimzinnige Hulpman. Klik hier voor deel 1 van dit verhaal.

 

 

Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 en deel 4 van het vorige verhaal.

 

Klik op de tekening voor een grotere weergave. 

 

Het Land Van Rembrand

Ja, ik geef toe, het loopt soms een beetje uit de hand. Ik ben momenteel vijf boeken tegelijk aan het lezen. Of eigenlijk om de beurt. Maar twee van de vijf zijn verhalenbundels, of iets dat daarop lijkt, zoals de brieven van Vincent van Gogh. Daar lees ik af en toe eens een stukje in. Het geeft niet als je zo'n boek niet in één ruk uitleest. Dat was ook niet de bedoeling van de schrijver.

Daarbij, vier van de vijf zijn e-boeken, die liggen dus niet in de weg op mijn nachtkastje, of de salontafel. En dat het vijfde boek, een ouderwets papieren exemplaar is, komt alleen omdat het niet als e-boek verkrijgbaar was. Dan had ik het waarschijnlijk nog niet gekocht, maar per abuis kreeg mijn vader twee exemplaren toegezonden, toen ik het aan hem cadeau deed voor zijn verjaardag. En om er nou één terug te sturen, dat ging ons te ver.

Blijven er twee boeken over. Het ene een Engelstalig detective verhaal van S.J.Bennett, waarin koningin Elizabeth, heel bescheiden en amusant, een misdaad oplost en 'Het Land Van Rembrand' van Conrad Busken Huet. Dat laatste is een dikke pil, als e-boek meer dan duizend pagina's en bovendien geschreven aan het eind van de 19e eeuw. Geen boek dat je in één ruk uitleest.

Het verscheen tussen 1880 en '84, in afleveringen, dus om het in gedeeltes door te nemen is eigenlijk wel passend. Daarnaast is 19e eeuws Nederlands net iets moeilijker leesbaar dan onze huidige schrijftaal. Dan wil je tussendoor wel even iets makkelijkers lezen. Maar ter verdediging van de schrijver: het is absoluut geen vervelend of saai boek.

Het begint al heel leuk, in de inleiding, als Busken Huet uitlegt dat er vóór de Gouden Eeuw, die hij laat beginnen in 1550, eigenlijk geen belangrijke personen voortgebracht zijn door ons land. Geen staatsman, geen kunstenaar, geen legeraanvoerder, geen vorst.

Ons land werd overheerst door buitenlandse mogendheden, de literatuur stelde niets voor, de beeldende kunst bestond uit na-aperij, er was geen nationale architectuur, de godsdienst was geïmporteerd en zelfs de man die de aanzet gaf tot de zelfstandigheid van Nederland, Willem van Oranje, was een buitenlander.

Dat zet de vaderlandslievende lezer wel even op zijn plaats. De schrijver gaat vervolgens door met te verklaren dat de Gouden Eeuw wel van belang was, maar dat het daarna alleen maar bergafwaarts is gegaan. En dan heeft hij nog niet eens meegemaakt dat ons land zijn koloniën verloor.

Jullie begrijpen dat ik benieuwd was naar de eerste hoofdstukken. Daarin gaat Busken Huet een flink stuk terug in de tijd. Namelijk naar de kruistochten van de 12e en 13e eeuw. Dat is een periode waar we nu misschien met een zeker gevoel van romantiek, en misschien zelfs trots, op terugkijken. De dappere, christelijke ridders gingen het heilige land bevrijden uit de handen van de moslims. Geweldig toch ?

Nou, dat beeld wordt in het boek hardhandig gecorrigeerd. De kruisvaarders waren niets ontziende moordenaars, verkrachters en plunderaars. De schrijver vergelijkt ze met kwaadaardige poliepen en van eventuele religieuze idealen blijft in zijn beschrijving weinig over. Dat kwam voor mij niet helemaal als een verrassing, ik had al eerder boeken gelezen waarin de kruistochten er niet zo best vanaf kwamen.

Toevallig zag ik laatst, op een van de Discovery TV-kanalen, een stukje over de recente verwoestingen, die IS-strijders aangericht hebben, in het antieke Ninive, in Irak. Historische overblijfselen van deze, meer dan 2500 jaar oude, stad zijn door de extremistische moslims vernield. Archeologen zijn momenteel bezig om de boel weer een beetje te herstellen.

Bij zo'n reportage vraag je je af hoe die fanatici er nou bij komen om zoiets te doen. Maar het deed me ook direct denken aan een passage in Het Land Van Rembrand, over de verovering van de Spaanse stad Cadiz, door de kruisvaarders, in 1260.

Cadiz is een stad in het zuiden van Spanje, aan de kust van de Atlantische Oceaan, niet al te ver van de Straat van Gibraltar. In de 13e eeuw was dat deel van Spanje in handen van moslims. De Moren worden ze ook wel genoemd. Zij hadden paleizen en moskeeën gebouwd en prachtige tuinen aangelegd met citrus- en amandelbomen.

De kruisvaarders kwamen voorbij gevaren, op weg naar het beloofde land, en dachten: dat Cadiz pikken we even mee. De stad werd ingenomen, de bewoners vermoord, of op de vlucht gejaagd. Alles wat draagbaar was werd afgevoerd. Vervolgens werden de paleizen en moskeeën vernield en alle vrucht- en notenbomen omgehakt. Wat er daarna nog overeind stond werd in brand gestoken.

Op Wikipedia wordt de verovering van Cadiz genoemd als onderdeel van de 'reconquista', het terugveroveren van het Iberische schiereiland op de moslims. Maar het was vooral plunderen, moorden en zinloos vernielen.

Busken Huet citeert uit verslagen van moslims, uit die tijd, en daarin worden de kruisvaarders omschreven als barbaren die geen enkele waardering voor kunst en schoonheid hadden. Je kunt het er alleen maar mee eens zijn. Maar het waren wel onze voorvaderen.

De Gouden Eeuw moet dan natuurlijk nog komen. Misschien wordt daarin weer iets hersteld van onze nationale trots ?

Het Land Van Rembrand werd indertijd positief ontvangen en wordt nog steeds beschouwd als een belangrijke studie over de 17e eeuw. Maar Busken Huet heeft nauwelijks van dat succes kunnen genieten. Hij overleed in 1886 en had toen minder aan het boek verdiend, dan hij uit had gegeven aan de naslagwerken die nodig waren om het te schrijven. Dat is ook wel een les, voor alle ambitieuze schrijvers. Boeken maken kost geld en er zijn maar weinig auteurs die er iets aan verdienen.

Ps: We zijn gewend om de naam Rembrandt met 'dt' te schrijven, maar Busken Huet deed dat niet. Hij schreef Rembrand, zonder 't'. Dus heb ik me daar, hierboven, aan gehouden.

 

De Strip is gemaakt door de Geheimzinnige Hulpman. Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 en deel 4 van dit verhaal.

 

Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 en deel 5 van het vorige (gezamenlijke) verhaal.

 

Klik op de tekening voor een grotere weergave.