Ja, denk nu niet dat ik een hele reeks ga schrijven over fantasy-auteurs. Na Terry Pratchett, vorige week, nu Belcampo ? Het is puur toeval. Door een mailwisseling, met een goede internetvriend, herinnerde ik me de verhalen van Belcampo, waarvan ik heel lang geleden een verzameling heb gelezen. Met name zijn novelle 'Het Grote Gebeuren', die ook als TV-film uitgezonden is, door de VPRO, in 1975.
Die film heb ik als jongeling gezien en al herinner ik me er niet veel meer van, ik weet dat het gaat over het einde der tijden, zoals zich dat, in de fantasie van Belcampo, zou kunnen gaan afspelen in de Overijsselse gemeente Rijssen. De schrijver groeide op in die plaats, maar zijn boeken waren zo vrijzinnig, dat zijn strenggelovige plaatsgenoten liever niet aan hem herinnerd worden. Er is in Rijssen nog steeds geen straat naar hem genoemd en er staat geen standbeeld, zelfs geen herinneringsbordje.
Op zoek naar e-boeken kwam ik terecht bij de bundel 'Pandora's Album', die verscheen in 1989, een jaar voor het overlijden van de schrijver. Ook die is gevuld met fantastische verhalen, maar denk daarbij niet aan de 'normale' bevolking van fantasyboeken. Bij Belcampo geen ridders, elfen en monsters, geen andere universums, geen tovenaars en heksen. Zijn hoofdpersonen zijn meestal redelijk gewone mensen, die in onze normale wereld leven. Maar als de schrijver er zijn fantasie op loslaat, wordt het vaak toch behoorlijk wonderlijk.
Uitzondering vormt een hervertelling van het verhaal van Sint Joris en de draak. Daarin komt uiteraard wel een draak voor en er wordt, op het laatst, een jonkvrouw gered. Een ander verhaal gaat over Sint Forosius, die bij leven bisschop was en volgens Belcampo niets bijzonders deed. Zijn heiligverklaring zou hij danken aan de gebeurtenissen, vlak na zijn dood.
De secretaris van Forosius zou een verslag hebben nagelaten van de strijd, die duivels en engelen voerden, om de ziel van de overleden bisschop. Er ontstond een discussie, waarbij de duivel een paar sterke argumenten aanvoerde. De bisschop had namelijk, tijdens zijn leven, lange tijd een verhouding gehad met zijn huishoudster. Voor een gewoon mens al een ernstige zonde, die genoeg zou zijn om zijn ziel af te voeren naar de hel. Voor een bisschop, die het goede voorbeeld had moeten geven, een nog veel ergere overtreding.
Een engel verdedigt de overleden bisschop. Hij was zijn huishoudster altijd trouw gebleven en had met haar niet anders gedaan dan elke andere man met zijn vrouw. Het leuke is dat de duivel vervolgens allerlei kerkelijke regels en voorschriften aanhaalt, waarop de engel opmerkt dat hij wel een strenggelovige lijkt. Uiteindelijk wint de ruimdenkende engel, met hulp van een collega met een brandend zwaard en wordt de ziel van Forosius opgenomen in de hemel.
Er staan in het boek ook verhalen waarin Belcampo, die toen hij ze schreef al in de 80 was, fantaseert over de, dan nog grotendeels toekomstige, mogelijkheden van de computer. In een ervan stelt hij de PC, van zijn kleinzoon, de vraag wat er gebeurd zou zijn als de Nederlanden zich, in de 16e eeuw, niet hadden verzet tegen de Spaanse overheersing.
Het is een vraag die ik me ook wel eens stel, als ik over de huidige oorlogen en conflicten nadenk. Het is natuurlijk reuze heldhaftig en prijzenswaardig om je te verzetten tegen tirannieke machtshebbers, maar is het alle doden, ellende en verwoestingen wel waard ?
Volgens het verhaal van Belcampo zou de geschiedenis een heel andere wending genomen hebben, als de Nederlanders, onder leiding van Willem van Oranje, met de Spanjaarden samen waren gaan werken. Dan was, uiteraard, de 80-jarige oorlog nooit gevoerd. De Armada was niet ten onder gegaan, dankzij het vakmanschap van de Hollandse zeelieden. Engeland was geen enorm koloniaal rijk geworden en uiteindelijk waren de 1e en 2e Wereldoorlog er ook niet gekomen. Allemaal dankzij heel andere machtsverhoudingen in Europa, waarbij onze handelsgeest en de daaruit voorkomende wil tot samenwerking overheerste.
In een ander verhaal is de schrijver, zogenaamd, in het bezit gekomen van een Amerikaans plan om de mensheid opnieuw op te starten, na een eventuele kernramp, of nucleaire oorlog. Het uitgangspunt is dat de Aarde voor een aantal eeuwen onbewoonbaar zal zijn, maar dat met de techniek van de jaren '80, een nieuwe mensheid tot bloei zou kunnen komen.
Een van de ideeën is om het brein, van de grootste genieën, in een computer te laden. Belcampo schrijft dat als dat mogelijk zou worden, het andersom ook moet kunnen. De mensen van de toekomst zouden zo alles uit het brein van een grote wetenschapper, filosoof, of kunstenaar, in hun eigen hersens kunnen invoeren. Dat zou reuze handig zijn, voor een mensheid die weer vanaf nul moet beginnen. Zouden de grote AI-bedrijven van nu daar al eens aan gedacht hebben ?
De verhalen van Belcampo zijn nog in ruime mate verkrijgbaar, als boek en e-boek. Zijn eerste bundels, bijvoorbeeld 'De Zwerftocht van Belcampo', een erg leuk verslag van een reis door Europa, die hij in 1933 maakte, zijn zelfs gratis te lezen en te downloaden op Delpher.
In Rijssen willen ze nog steeds niet veel van Belcampo weten, maar in Bathmen, waar hij een poosje werkzaam was als huisarts, staat een standbeeld (bovenin een eikenboom). De provincie Groningen heeft een stipendium naar hem genoemd, een trein van vervoersbedrijf Arriva draagt zijn naam, het leescafé van een bibliotheek in Amsterdam heet 'Café Belcampo' en er zijn Belcampostraten in Utrecht en Groningen en misschien nog wel andere gemeenten.
