Artiesten zijn ook maar mensen. Gitarist Eric Clapton is geen God, zoals we vorige week al konden vaststellen. Hij zou het daar zelf waarschijnlijk helemaal mee eens zijn. Maar moeten artiesten voorbeeldige mensen zijn ? Er zijn genoeg voorbeelden te vinden van beroemde muzikanten, acteurs, schrijvers enzovoort, die misstappen hebben begaan.
Drummer Jim Gordon, waarmee Clapton in de jaren '60 samenwerkte – onder andere op het legendarische album 'Layla And Other Assorted Love Songs' – vermoordde later, in een vlaag van waanzin, zijn eigen moeder. Gail Collins, die liedjes schreef voor Eric's band Cream, schoot later haar man, Felix Pappalardi dood. Pappalardi was de producer van een paar albums van Cream en speelde er ook op mee. En hij was de bassist van de band Mountain.
Daarmee vergeleken is Clapton een brave borst. Maar toch kreeg ik een hekel aan hem, toen ik de tweede helft van 'Slowhand' las, de biografie die Philip Norman over hem schreef. Na de opname van 'Layla' raakte Clapton verslaafd aan de heroïne. Hij trok zich terug op zijn landgoed en kwam pas na 3 jaar weer tevoorschijn.
Toen hij afgekickt was, van de heroïne, stortte hij zich op de alcohol. De heroïne werkte verlammend, met de drank kon hij wel weer aan de slag. Maar hoewel de muziek die hij voortbracht nog best te genieten was, was hij dat zelf veel minder. Zijn omgeving moest het geregeld ontgelden.
Hij had altijd al een voorkeur gehad voor 'grappen' ten koste van anderen, nu leken er geen grenzen meer te zijn. Een medewerker werd bijvoorbeeld, midden in de nacht, half naakt en onder de blauwe verf, achtergelaten op een goederenstation, ergens in Duitsland. Lachen !
Clapton was geregeld te beschonken om op te treden. Een dieptepunt was een concert, in het Engelse Birmingham, in 1976, waar hij een dronken tirade afstak tegen de buitenlanders. Immigratie was ook in de jaren '70 al een onderwerp van discussie.
Het voorval werd niet gefilmd, of op een andere manier vastgelegd, maar een aanwezige journalist deed er verslag van. Het werd een rel en het hielp niet dat Clapton zich nauwelijks verdedigde, of verontschuldigde. Dat hij dat soort dingen had geroepen, terwijl zijn hele loopbaan was gebaseerd op zwarte muziek, werd hem nog lang verweten.
Clapton was er ondertussen in geslaagd om Pattie Boyd los te weken van haar echtgenoot, George Harrison, oud-Beatle en goede vriend van Clapton. Maar terwijl Pattie vergeefs probeerde zwanger van hem te raken, door middel van IVF, verwekte hij 2 buitenechtelijke kinderen. Van de geboorte van zijn zoon Conor – de moeder was een Italiaanse die hij ontmoet had bij een live-optreden – deed hij Pattie ook nog uitgebreid verslag. Geen wonder dat ze hem uiteindelijk verliet.
Ik noem hier maar een paar van de vele voorvallen waar de gitarist een negatieve rol in speelde. Voor de lezers van de biografie is het doorbijten. Maar uiteindelijk weet hij zijn leven op orde te krijgen. Omdat hij een goede vader wil zijn voor Conor stopt hij met drinken. Als het jongetje tragisch komt te overlijden, stort hij zich niet opnieuw in de drank.
Na decennia van wangedrag wordt Clapton eindelijk volwassen. Hij neemt de verantwoording voor zijn leven, gaat in therapie en zet zich, als ervaringsdeskundige, in bij de begeleiding van andere alcoholisten. Hij sticht zelfs een afkickcentrum, op het eiland Antigua.
Rijke westerlingen kunnen zich daar laten behandelen, maar het centrum biedt ook gratis hulp aan eilandbewoners met verslavingsproblemen. Om het draaiend te houden geeft Clapton benefietconcerten en verkoopt hij een aantal van zijn gitaren. Hij werkt ook mee aan een documentaire waarin hij openhartig zijn levensverhaal vertelt. Geen heldenportret, maar een eerlijk verslag van een leven vol hoogte- en dieptepunten.
Zo krijgt de biografie toch nog een positief slot. Eric Clapton was een ongelukkig kind, werd een terecht bejubelde rockgitarist, gleed af door drugs en drank, maar overleefde en kreeg zichzelf weer op de rails. Misschien is hij zo toch een voorbeeldig mens geworden.
Lang niet alles wat hij deed is het navolgen waard, maar dat zou je kunnen zien als een afschrikwekkend voorbeeld. Dat je na een lange reeks misstappen toch nog een positieve bijdrage aan de samenleving kunt geven is ook mooi. Maar dat kun je dan beter doen zonder eerst die misstappen te maken.
Wat overblijft is de muziek. Ik heb lang niet alles beluisterd, maar de vroegste albums, met The Yardbirds en John Mayall zijn de moeite waard. De platen met Cream zijn geregeld briljant. Van de vele soloplaten, hij maakte er tientallen, ken ik er maar een paar. Daar zitten mooie momenten tussen en eigenlijk maar weinig echt slechte.
Clapton is nu 81, heeft wat gezondheidsproblemen, maar bracht in 2024 nog een album uit.
(En dan nog dat kasteel in Ierland. Het blijkt dat het al een hotel was voor hij het kocht. Hij kwam er terecht na een optreden en kocht een aandeel van 50%, omdat hij het wel een fijne plek vond om drinkgelagen te houden, met zijn vrienden, zonder te hoeven betalen. Hij verkocht zijn aandeel toen hij zijn drankprobleem overwonnen had.)
De biografie van Philip Norman, 'Slowhand – The Life and Music of Eric Clapton', is verkrijgbaar als boek, e-boek en luisterboek. De Nederlandse vertaling, die kortweg 'Clapton' heet, kost maar een tientje. Maar het e-boek is meer dan de helft goedkoper.
(Het is vandaag trouwens (Eet Geen) Dierendag ! Wij eten ovenbroodjes met vegetarische vulling.)
