Posts tonen met het label oxalis. Alle posts tonen
Posts tonen met het label oxalis. Alle posts tonen

dinsdag 5 juli 2011

Slaapmutsjes


In vroeger tijden, toen de huizen nog geen centrale verwarming hadden en geen dubbele beglazing. Toen muren nog enkelsteens waren en het 's winters vroor in de slaapkamer. Toen droegen de mensen geen pyjama of boxersshort als ze naar bed gingen, maar lange nachtgewaden, wollen bedsokken en slaapmutsen. Lange, witte puntmutsen, met een kwast er aan.

Tegenwoordig zie je die alleen nog in films, het kerstverhaal van Dickens, bijvoorbeeld. Misschien dat een enkele bezorgde moeder, haar pasgeboren zuigeling nog een mutsje opzet, bij het slapen gaan ? Maar verder zijn zulke slaapmutsen zeldzaam geworden.


Een andere betekenis van het woord, een die de drankneuzen onder ons bekend in de oren zal klinken, is een laatste borrel voor het slapen gaan. We nemen nog een slaapmutsje.


Maar er is nog een derde betekenis, het slaapmutsje is ook een bloem. Jullie raden het al, het is de bloem die hierbij afgebeeld staat. Dit slaapmutsje dankt zijn naam aan de grappige eigenschap dat het zijn bloempjes sluit als de avond valt.

Klaverzuring met zweefvlieg...

Nu is dat helemaal niet zo uniek, hoor. Op mijn balkon staan de slaapmutsen naast een pot met klaverzuring en die doet precies hetzelfde. De klaverzuring sluit niet alleen zijn bloempjes, maar ook zijn blaadjes, als het donker wordt. Maar omdat zijn blad op klaverblad lijkt en zuur smaakt noemen we hem klaverzuring.

De standaardkleur voor slaapmutsjes is oranje, maar geel, wit en roze komen ook voor...

Het slaapmutsje ondertussen heet in het Latijn Eschscholzia californica, een naam die het dankt aan Johann Friedrich von Eschscholtz, een Duitse botanicus. Niet de ontdekker van het plantje, dat was zijn vriend Adelbert von Chamisso, die het voor het eerst benoemde tijdens een reis door Noord-Amerika, aan het begin van de 19e eeuw.

Aardig van Adelbert, om een mooi bloempje naar zijn vriend te noemen ! Op zijn beurt is er naar hem een eiland in Alaska genoemd. Dat ging toen allemaal nog een stuk makkelijker dan nu.


In het Engels heet het slaapmutsje 'California poppy', de Californische klaproos, dus. Een begrijpelijke naam want de plant lijkt op de klaproos en komt veel voor in Californië. Zoveel dat men hem daar tot officiële staatsbloem heeft benoemd.

Het slaapmutsje groeit in het wild in droge graslanden, op verstoorde plaatsen en in wegbermen. Het houdt van veel zon, zaait zichzelf uit en is gemakkelijk in de tuin te kweken.


Stel je daar geen weelderig groen en overweldigende bloemenzeeën bij voor. De plant zelf is tamelijk iel, met grijsgroen blad dat snel geel en slap wordt. En van de tientallen zaadjes die ik in het voorjaar zaaide is best wat opgekomen, maar tot nu toe bloeit er telkens maar 1 bloem tegelijk.

En inderdaad sluit die zich netjes als het donker wordt. Hij lijkt dan wel wat op een puntmuts. Maar dat zal wel toeval zijn...

 
Meer informatie over het slaapmutsje vind je op Wikipedia 


vrijdag 17 juni 2011

De korenbloemen bloeien !


Het zou zo de titel van een Zweedse roman uit de jaren '60 kunnen zijn. 
En niet alleen de korenbloemen staan in bloei op mijn balkon, 
ook de klaverzuring en de gele mosterd.


De korenbloem is bekend bij iedereen, al was het maar uit het liedje over de drie kleine kleutertjes, die zittend op het hek onder andere over 'korenbloempjes blauw' spraken. Maar inmiddels is het in het wild een zeldzame plant geworden.

Beetje triest idee dus, dat de enige korenbloemen in de wijde omgeving waarschijnlijk op mijn balkon staan. Terwijl ze vroeger in elke akker en wegberm te zien waren. Veranderde landbouwmethoden en uit de hand gelopen onkruidbestrijding zijn de oorzaak.


Het is mooi dat de boeren een hogere opbrengst van hun land kunnen halen, dankzij die moderne technieken, maar hun land is daarmee wel een woestijn geworden waar geen wild dier of wilde plant meer leven kan. Dat is niet alleen jammer, voor de liefhebbers van natuur, 
maar ook riskant.

Zo'n monocultuur, waar maar een voedingsgewas groeit, is kwetsbaar voor ziektes en plagen. En het verdwijnen van wilde bloemen draagt bij aan het afnemen van de bijenstand. En bijen zijn, samen met andere bestuivende insecten, belangrijk voor onze voedselvoorziening.


Links getob, natuurlijk, de economie is veel belangrijker. 
Daarom wil onze regering ook graag nieuwe kerncentrales bouwen. Mooie megaprojecten, waar de bouwwereld blij mee is. En door het dogma van de eeuwige vooruitgang, moeten we meer energie produceren, de economie moet groeien.

Beter zou het zijn om minder te gaan gebruiken, groener en duurzamer te produceren en energie uit hernieuwbare bronnen te halen. Iets om bij de volgende verkiezingen eens aan te denken. Want zonder natuur is er helemaal geen economie mogelijk.


Ondertussen kreeg ik van het energiebedrijf, waarvan wij groene stroom betrekken, een doosje bloembolletjes cadeau. Omdat we zulke trouwe klanten waren.


Ik herkende die bolletjes van een paar jaar geleden, toen Albert Heijn ze weggaf als 'geluks klavertjes'. Maar hoewel het blad wel op een klavertje vier lijkt, met een bruin hartje, is het in werkelijkheid klaverzuring, ofwel 'oxalis'. En er komen decoratieve bloemetjes aan.


De gele mosterd is door de mezen gezaaid. Want zo hoort dat te gaan in de natuur. Dieren eten zaden, maar verspreiden ze ook, zodat er in het volgende jaar weer nieuwe planten kunnen groeien om de zaden van op te eten...