Kleurige balletjes
bewegen van links naar rechts. Vrolijk rood, blauw, groen en geel als
levende wolken. Even later worden het gezichtjes, karikatuurtjes
zoals striptekenaars die tekenen.
Normaal gesproken
zie je niet veel als je je ogen dicht doet. Wat donkere vlekken
misschien of, als je in een lichte ruimte zit, een rood waas van het
licht dat door je oogleden dringt. Maar tijdens mijn recente ziekbed
was dat bij mij wel anders. Ik zag allerlei vrolijke dingen
voorbijkomen.
Als ik mijn ogen sloot zag ik een stad
bij lekker zomers weer. Op straat een hele stoet uitgelaten mensen.
Ze dansten haast, alsof ze op weg waren naar een feest. De sfeer was
vriendelijk en erg jaren '50. Vrouwen in pastelkleurige jurken,
mannen met witte overhemden. Af en toe boog iemand zich over mij heen
en leek iets te zeggen. Maar ik hoorde niets, het was alsof ik, in
een kinderwagen, door een stomme film gereden werd.
Na een paar dagen hoge koorts, weinig
slaap en eten, gaat je brein rare dingen doen. Als ik in bed lag
voelde ik soms iets aan het dekbed trekken. Of ik hoorde muziek,
zachtjes alsof in een andere kamer de radio aanstond. Wanneer ik een
huisgenoot vroeg om even te gaan kijken, hoorde die niets. Ik
hallucineerde.
Met mijn ogen
dicht zag ik lucifermannetjes door bosachtige landschappen lopen.
Daar kwam een grote blauwe golf aan. Pas op, mannetjes ! Gelukkig
wisten ze op tijd weg te rennen. Wanneer ik mijn ogen open deed zag
ik dat ik gewoon in mijn slaapkamer lag.
Op een zeker
moment realiseerde ik me dat ik hallucineerde. Even dacht ik dat ik
mijn verstand aan het verliezen was. Opeens veranderden de
vriendelijke beelden in donkere spoken. Vibrerende vleesmassa's, als
geplukte kalkoenen, gezichten die afgestroopt werden. Ik hoorde mijn
naam roepen en dacht: één stap verder en ik wordt gek.
Maar uiteindelijk wist ik er weerstand
aan te bieden. Je bent niet gek, dacht ik, je bent ziek. Je hebt
dagen niet geslapen en hoge koorts gehad. Geen wonder dat je gekke
dingen ziet.
Het werd weer vredig in mijn hoofd. Met
mijn ogen dicht zweefde ik over weidse landschappen. Niet alleen
groen en realistisch, maar ook van grijs metaal, of juist kleurige
stoffen.
Toen na drie dagen eindelijk de koorts
zakte verdwenen de hallucinaties ook. Het menselijk brein is maar een
wonderlijk iets...
Bij zien, horen en
voelen moeten we bedenken dat er twee fases zijn. De zintuiglijke
waarneming, je ogen zien iets, en de interpretatie daarvan in de
hersenen. Pas als je brein de boel verwerkt heeft zie je het echt.
Maar je brein kan
dat ook zonder zintuiglijke prikkeling. In je dromen zie, voel en
hoor je ook. En je kunt als je sterk aan iets of iemand denkt, die
situatie of persoon ook voor je zien. Als het ware voor je geestesoog
halen. Soms kun je de geur zelfs ruiken.
Bij storingen van
het brein, gebruik van hallucinogene middelen, of neurologische
problemen kunnen dat soort sensaties ook voorkomen. Maar ze kunnen
ook ontstaan door psychose, een koortsaanval, of door ernstig
slaaptekort.
Als je, zoals ik,
door hebt dat je hallucineert, spreekt men van pseudo- of niet
psychotische hallucinaties. Dat is dan weer een geruststelling.
Zie ook Wikipedia
