In vroeger tijden, toen de huizen nog
geen centrale verwarming hadden en geen dubbele beglazing. Toen muren
nog enkelsteens waren en het 's winters vroor in de slaapkamer. Toen
droegen de mensen geen pyjama of boxersshort als ze naar bed gingen,
maar lange nachtgewaden, wollen bedsokken en slaapmutsen. Lange,
witte puntmutsen, met een kwast er aan.
Tegenwoordig zie je die alleen nog in
films, het kerstverhaal van Dickens, bijvoorbeeld. Misschien dat een
enkele bezorgde moeder, haar pasgeboren zuigeling nog een mutsje
opzet, bij het slapen gaan ? Maar verder zijn zulke slaapmutsen zeldzaam
geworden.
Een andere betekenis van het woord, een
die de drankneuzen onder ons bekend in de oren zal klinken, is een
laatste borrel voor het slapen gaan. We nemen nog een slaapmutsje.
Maar er is nog een derde betekenis, het
slaapmutsje is ook een bloem. Jullie raden het al, het is de bloem
die hierbij afgebeeld staat. Dit slaapmutsje dankt zijn naam aan de
grappige eigenschap dat het zijn bloempjes sluit als de avond valt.
 |
| Klaverzuring met zweefvlieg... |
Nu is dat helemaal niet zo uniek, hoor.
Op mijn balkon staan de slaapmutsen naast een pot met klaverzuring en
die doet precies hetzelfde. De klaverzuring sluit niet alleen zijn
bloempjes, maar ook zijn blaadjes, als het donker wordt. Maar omdat
zijn blad op klaverblad lijkt en zuur smaakt noemen we hem
klaverzuring.
 |
| De standaardkleur voor slaapmutsjes is oranje, maar geel, wit en roze komen ook voor... |
Het slaapmutsje ondertussen heet in het
Latijn Eschscholzia californica, een
naam die het dankt aan Johann Friedrich von Eschscholtz, een
Duitse botanicus. Niet de ontdekker van het plantje, dat was zijn
vriend Adelbert von Chamisso, die het voor het eerst benoemde tijdens
een reis door Noord-Amerika, aan het begin van de 19e eeuw.
Aardig
van Adelbert, om een mooi bloempje naar zijn vriend te noemen ! Op
zijn beurt is er naar hem een eiland in Alaska genoemd. Dat ging toen
allemaal nog een stuk makkelijker dan nu.
In het
Engels heet het slaapmutsje 'California poppy', de Californische
klaproos, dus. Een begrijpelijke naam want de plant lijkt op de
klaproos en komt veel voor in Californië. Zoveel dat men hem daar
tot officiële staatsbloem heeft benoemd.
Het slaapmutsje groeit in het wild in droge graslanden, op verstoorde plaatsen en in wegbermen. Het
houdt van veel zon, zaait zichzelf uit en is gemakkelijk in de tuin
te kweken.
Stel je daar geen weelderig groen en
overweldigende bloemenzeeën bij voor. De plant zelf is tamelijk iel,
met grijsgroen blad dat snel geel en slap wordt. En van de tientallen
zaadjes die ik in het voorjaar zaaide is best wat opgekomen, maar tot
nu toe bloeit er telkens maar 1 bloem tegelijk.
En inderdaad sluit die zich netjes als
het donker wordt. Hij lijkt dan wel wat op een puntmuts. Maar dat zal
wel toeval zijn...
Meer informatie over het slaapmutsje
vind je op Wikipedia
