Posts tonen met het label oude romeinen. Alle posts tonen
Posts tonen met het label oude romeinen. Alle posts tonen

zondag 26 februari 2023

Wie waren de Kelten ?


De trouwe lezers
zullen weten dat ik af en toe een geschiedenisboek lees. In mijn jonge jaren heb ik een tijdje gewerkt voor de archeologische dienst en hoewel ik zeker geen historicus ben, heb ik wel een interesse in oude zaken. Het is misschien ook wel bekend dat ik graag naar de Britse TV kijk en dan niet alleen naar de snooker-wedstrijden, maar ook naar de mooie documentaires die ze daar uitzenden.

Een van de presentatoren die je daar regelmatig voorbij ziet komen is professor Alice Roberts. Ze werkte bijvoorbeeld mee aan de serie 'Coast', die allerlei verschijnselen langs de kust van de Britse eilanden behandelt. Alice is opgeleid als arts en heeft zich gespecialiseerd in het menselijk skelet en in verband daarmee in archeologische vondsten van menselijke resten. In die hoedanigheid maakte ze programma's over opgravingen, zoals 'Digging For Brittain'.

Een jaar of tien geleden werkte ze mee aan een serie over de Kelten en aansluitend schreef ze een boek, dat ik las als e-boek, 'The Celts: Search for a Civilisation'. Zoals de titel al aangeeft gaat ze daarin op zoek naar de oorsprong van de Keltische cultuur. Een heikel punt voor de Britten, die zichzelf als afstammelingen van de Kelten zien en gek zijn op Keltische feesten en festivals.

Al direct aan het begin van haar boek maakt professor Roberts duidelijk dat er heel veel onduidelijk is, als het over de Kelten gaat. De mensen die zich in onze tijd Kelten noemen doen dat vooral omdat ze een Keltische taal spreken, zoals Iers, Welsh, Gaelic-Schots, of Bretons. Het is maar de vraag of ze ook afstammen van een Keltisch oervolk. Volgens sommige experts bestond er helemaal geen volk dat je zo kunt noemen en heeft men, vanaf de 18e eeuw, een aantal groepen onder de noemer 'Kelten' samengevoegd, die eigenlijk weinig met elkaar te maken hadden.

De heersende theorie was dat de oorspronkelijke Kelten uit Midden-Europa kwamen, denk aan het huidige Zuid-Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk. Vanaf 600 voor Christus zouden deze Oer-Kelten op stap zijn gegaan door Europa en zo hun taal en cultuur hebben verspreid. Zo zouden ze uiteindelijk, in het westen, aan de Atlantische kust van Frankrijk en in Groot-Brittannië en Ierland zijn beland, maar ook, in het zuidoosten, in Turkije.

Alice Roberts neemt de lezer mee naar opgravingen en musea in al die delen van Europa, waar spectaculaire vondsten te zien zijn. Van schitterende gouden sieraden, tot rijkversierde wapens, kookketels en zelfs een bronzen driezitsbank, met afbeeldingen van krijgers en paarden. Maar ze moet uiteindelijk constateren dat er weinig archeologisch bewijs is voor de theorie dat de Kelten zich, als volk, over Europa hebben verspreid.

Wat wel duidelijk wordt is dat er handelsbetrekkingen waren tussen de uithoeken van ons continent. Als er geen invasies van Kelten, naar oost en west, zijn geweest dan kunnen hun cultuur, taal en kunst zich nog best, langs handelsroutes, door Europa hebben verplaatst. Om een moderne vergelijking te maken. We hebben hier sinds enige tijd 'black friday', maar dat komt niet omdat er een invasie van Amerikanen is geweest.

Hoe zagen de Kelten er uit, hoe gedroegen ze zich en waar geloofden ze in ? Wat dat betreft zijn we afhankelijk van beschrijvingen van Griekse historieschrijvers en filosofen en van Romeinse veldheren. De vraag is hoe betrouwbaar die waren. De Kelten hebben zelf geen geschriften nagelaten, dus we kunnen het niet controleren. De Keltische mythen, zoals de Mabinogion en de Ierse verhalen over Cú Chulainn, werden pas in de middeleeuwen door christelijke monniken opgeschreven.

De Griekse en Romeinse bronnen zijn schaars. Zo denken we dat een Keltische druïde er uit ziet als Panoramix, uit de stripverhalen van Asterix en Obelix. Het blijkt dat zijn uiterlijk, kleding en gouden sikkel, teruggaan op één enkele beschrijving, door een oude Griek. Maar dezelfde schrijver beweerde dat er in Afrika mensen woonden die geen hoofd hadden, maar ogen en een mond in hun borstkas. Als we dat onwaarschijnlijk vinden, waarom zouden we dan wel zijn beschrijving van de Keltische priesters geloven ?

Er wordt van de Kelten beweerd dat hun strijders naakt vochten, dat ze de hoofden van hun vijanden, als trofeeën, mee naar huis namen en dat ze onverdunde wijn dronken. Maar misschien was dat propaganda van de Romeinen, die hun tegenstanders graag afschilderden als barbaren.

Die Kelten, dat is een wetenschappelijk mijnenveld, dat wordt wel duidelijk. Tegen het eind van haar boek gaat professor Roberts naar Portugal. Daar bekijkt ze een aantal grafstenen, of steles, uit de 6e eeuw voor Christus, waarop inscripties zouden staan in een Keltische taal. Dat zou de nekslag zijn voor de theorie dat die taal, rond dezelfde tijd, in Midden-Europa ontstond. Dan kon er immers, op hetzelfde moment, nog geen Keltische taal in Portugal bestaan.

Bij Wikipedia lees ik dat die Portugese grafstenen inmiddels niet meer als Keltisch worden beschouwd. Toch wordt er zoveel getwijfeld, aan de oude theorieën, dat er nieuwe ideeën zijn gevormd over het ontstaan en de verspreiding van de Keltische cultuur. Er zijn wetenschappers die denken dat ze vanuit het westen kwamen, er zijn er die zeggen dat de eerste Kelten in Zuid-Frankrijk woonden en er zijn er die halsstarrig vasthouden aan het oude Midden-Europese invasieverhaal.

Kortom, wie de Kelten waren en waar ze vandaan kwamen, daar wordt nog druk over gediscussieerd. Alice Roberts kan er geen definitief antwoord op geven. Maar ze schreef er wel een leuk boek over.

De meeste archeologische vondsten, die in het boek besproken worden, zijn te vinden op Wikipedia. Bijvoorbeeld:

Vorstengraf(Hochdorf) 

Heuneburg (Keltische stad) 

Snettisham Hoard (Goudschat) 

Glauberg (Grafheuvel met standbeeld) 


 
De Strip is gemaakt door de Stripman zelf.  
Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 - deel 5 en deel 6 van dit verhaal.
 
Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 - deel 5 - deel 6 - deel 7 - deel 8 - deel 9 - deel 10 - deel 11 - deel 12 - deel 13 - deel 14 - deel 15 - deel 16 - deel 17 en deel 18 van het vorige verhaal.
 
Klik op de tekening voor een grotere weergave. 

Bezoek ook onze internationale, Engelstalige, website: The Amazing Comics Men
 

zondag 3 januari 2016

Een nieuw begin, het oude rommeltje


Zo, het nieuwe jaar is begonnen. We zullen eens een frisse start maken. Of eigenlijk... we gaan maar gewoon verder waar we mee bezig waren. Want daar komt het toch op neer. We vieren een paar uurtjes feest, geven elkaar een zoen, drinken een glaasje en gaan weer gewoon door met waar we mee bezig waren.

Ik schrijf weer gewoon een verhaaltje, de strip gaat nog een aflevering verder, we kijken naar het darten op de TV, het kabinet zit er nog, de vluchtelingen moeten opgevangen worden, het klimaat warmt op.

Eigenlijk is het raar om een nieuw jaar te beginnen ergens halverwege een seizoen. Zou het niet logischer zijn om het nieuwe jaar te starten na de winter ? In de lente lopen de bomen en planten weer uit en gaan de vogels weer zingen. Dan begint er echt iets nieuws.

Dat blijkt geen nieuw idee. Bij de oude Romeinen begon het jaar op 1 maart. Na de winter dus. Dit was zo ingesteld omdat er dan weer gevochten kon worden. De eerste maand van het jaar werd daarom genoemd naar de god van de oorlog, Mars.

We kunnen de resten van de Romeinse kalender verder nog waarnemen in de namen van de maanden september tot en met december, de zevende tot de tiende maand.

Het was Julius Cesar die de boel in de war gooide. Hoewel hij eigenlijk een scheve situatie herstelde. Bij de oude kalender telde het jaar slechts 355 dagen en daardoor schoof het begin van het jaar telkens op, ten opzichte van het zonnejaar. In de ruim zeven eeuwen dat men deze kalender gebruikte was het begin van het jaar bijna 3 maanden opgeschoven. Met gevolg dat men op 1 maart helemaal niet ten strijde kon trekken, omdat het dan nog hartje winter was.

Caesar bepaalde dat het jaar op 1 januari zou beginnen, de maand Quintillis, oorspronkelijk de vijfde maand, werd naar hem Juli genoemd. Later zou keizer Augustus de zesde maand, Sextillis, inpikken.

Omdat ook de Juliaanse kalender niet helemaal gelijk liep met de zon werd in de 16e eeuw, ten tijde van Paus Gregorius XIII, een correctie ingevoerd. Een behoorlijk ingewikkelde ingreep, die vooral met het aantal schrikkeljaren te maken had.

Het gevolg blijft een rommeltje. September tot en met december zijn helemaal niet meer de zevende maand tot en met de tiende maand en het begin van het jaar, middenin de winter, is ook niet echt logisch.

Tijdens de Franse revolutie heeft men geprobeerd meer orde aan te brengen. De zevendaagse week werd vervangen door een tiendaagse, de 24 uren van de dag werden 10 uur, met elk 100 minuten. Kijk, dat is logisch en overzichtelijk !

Het jaar hield wel 12 maanden, die een naam kregen die verband hield met de seizoenen. Zo had je een 'sneeuwmaand', een 'wijnmaand' en een 'oogstmaand'. De maanden waren allemaal 30 dagen lang en om het verschil met het zonnejaar te compenseren werden er aan het eind van elk jaar een aantal dagen toegevoegd.

Om tegemoet te komen aan gelovige mensen, die de naamdagen van heiligen wilden vieren, werd er voor elke dag in het jaar een symbool bedacht. Van planten die in die tijd van het jaar bloeiden, tot werktuigen die gebruikt werden.

Het systeem werd stukje bij beetje ingevoerd vanaf 22 september 1792 maar, omdat eigenlijk niemand er tevreden over was, kwam vanaf 1802 de zevendaagse week alweer terug en in 1806 ging men weer helemaal over op de oude Gregoriaanse kalender.

En dus zitten we nu met een jaar met een onlogische indeling, dat ergens middenin de winter begint, met maanden van ongelijke lengte, die namen hebben die nergens op slaan. Het gevolg van een paar duizend jaar geschiedenis. Dat is dan wel weer mooi...


Meer details zijn te vinden op Wikipedia, bijvoorbeeld te beginnen bij: Kalender 


De Strip: De strip van deze week is gemaakt door Jan de Stripman. Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 en deel 5 van dit verhaal.

Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 - deel 4 - deel 5 - deel 6 - deel 7 - deel 8 - deel 9 - deel 10 - deel 11  en deel 12 van het vorige verhaal.

Klik op de strip voor een grotere weergave. 

Kijk voor voorafgaande episodes van de Stripmannen-saga naar het Strip Jaaroverzicht van 2015 en het Strip Jaaroverzicht van 2014 , of nog verder terug naar het Strip Jaaroverzicht van 2011  -  het Strip-overzicht van 2012 en het Strip-jaaroverzicht van 2013 

Bezoek ook onze internationale, Engelstalige, website: The Amazing Comics Men



zondag 22 april 2012

Brood en spelen



Hoe het in het komende jaar met de hoeveelheid brood zal gaan, die we op tafel kunnen zetten, hangt van de politiek af. Ik durf er geen voorspellingen over te doen. Maar met de spelen zit het wel snor.

Panem et circenses zeiden de Romeinen al, brood en spelen. Volgens Wikipedia was het de satirische dichter Juvenalis die zo, in de 2e eeuw na Christus, de praktijken van politici bekritiseerde. Zij zouden stemmen kopen, door het volk graan en gladiator-gevechten te geven, daarmee voorbij gaande aan de echte problemen.

Graan uitdelen zou nu niet veel zin meer hebben. De meeste Nederlanders zouden niet weten wat ze ermee moesten doen. Maar in plaats van gladiatoren kunnen we de komende maanden wel allerlei sporters bejubelen.

Naast de gebruikelijke evenementen, zoals de grand slam tennistoernooien, de wielerklassiekers, de grote ronden en de ontknoping van de voetbalcompetitie zijn er ook de Olympische Spelen en het Europees Kampioenschap voetbal. De liefhebbers van spelen hoeven zich dus niet te vervelen.

Een in ons land wat minder bekend kampioenschap is dit weekeinde al van start gegaan. In het Engelse Sheffield strijden de beste snookerspelers om de wereldtitel. De BBC en Eurosport zullen er de volgende twee weken uitgebreid zendtijd voor vrijmaken.

Bij gebrek aan topspelers is de aandacht voor snooker bij ons gering, maar in het Verenigd Koninkrijk hoort het bij de best bekeken sporten op TV. Dat is al jaren zo. Toch heeft de snookerbond besloten om het toernooischema flink op te schudden.

In voorgaande jaren moesten de spelers het doen met een klein aantal toptoernooien. In het seizoen 2005 – 2006 waren dat er 6. Als je in een daarvan snel uitgeschakeld werd, kon je maanden wachten voor er weer een serieuze partij gespeeld werd. Daarnaast kon een professional zijn inkomen alleen bijspijkeren met het geven van demonstraties en clinics.

Alleen de top 16, van de wereldranglijst, was verzekerd van deelname aan die grote kampioenschappen. Alle andere spelers dienden zich te plaatsen in voorronden en weinig glamoureuze kwalificatie-toernooien. Snooker dreigde af te glijden in populariteit. Spelers en sponsors begonnen te morren.

Om hieraan een einde te maken, meer belangstelling te trekken en de spelers meer speelgelegenheid te geven, heeft men een nieuw circuit van wedstrijden in het leven geroepen, de Players Tour Championship. Een reeks van, kort durende, toernooien die in verschillende Europese landen georganiseerd worden.

Leuk voor het publiek, maar ook voor de spelers die op deze manier, naast extra winstpremies en wedstrijdritme, ook punten voor de wereldranglijst kunnen opdoen. Er is nu om de paar weken wel ergens een snookertoernooi. Toch blijft het WK in Sheffield de krachtmeting waar iedereen naar uitkijkt.

Vorig jaar kon meervoudig kampioen John Higgins zich het aanstormende talent Judd Trump maar net van het lijf houden. Beiden behoren ook dit jaar weer tot de favorieten. Op de wereldranglijst staat Trump, op dit moment, 2e, Higgins staat op 6. Voorlopige nummer 1 is Mark Selby die al eerder, in 2007, tot de finale van het WK doordrong en toen van Higgins verloor. 

Er staan nog 4 voormalige wereldkampioenen in de top 10 van de ranglijst: Robertson, Williams, Murphy en Dott. De volgens velen meest getalenteerde speler ooit, Ronnie O'Sullivan, is afgezakt naar plaats 13, maar hij blijft een gevaarlijke outsider. We kunnen ook supporteren voor de jonge Belg, Lucca Brecel, met 17 jaar de jongste deelnemer ooit aan het WK.

Voor wie het allemaal niets interesseert: Er wordt deze zondag ook een mooie wielerklassieker verreden, Luik – Bastenaken – Luik en de marathon van Londen wordt gelopen. En wie helemaal niets geeft om sport wens ik dan in ieder geval voldoende brood toe.


Zie op Wikipedia: Snooker 

De website van de Wereld Snooker Bond en van BBC Sport 



De Strip: Deze episode van het Stripmannen-vervolgverhaal is weer gemaakt door de Geheimzinnige Hulpman. Klik hier voor deel 1 - deel 2 - deel 3 en deel 4 van dit verhaal


Ga naar het Strip-overzicht van dit jaar voor de vorige hoofdstukken van het Stripmannen-vervolgverhaal. 

Klik op de strip voor een grotere weergave. 

Bezoek onze nieuwe internationale, Engelstalige, website: The Amazing Comics Men

Ga voor eerdere hoofdstukken naar het Strip Jaaroverzicht van 2011