Het is lente, de bomen lopen uit, de eerste bloemen bloeien in het nieuwe plantenvak, in het gemeentelijke grasveld naast ons huis. Ik heb het er elk jaar wel even over. Het is ook iets erg moois. De eerste blaadjes, de insecten die je weer ziet vliegen en de pimpelmezen in het nestkastje op ons balkon. Kortom: de lente.
Het is wel jammer dat het grasveld, naast dat nieuwe bloemperk, weer elke week gemaaid wordt. Dat is ook geen nieuws en we ergeren er ons ook al jaren aan. Een jaar of vier terug heb ik er contact over gehad met de gemeente. Aan de ene kant zeggen ze dat ze zich inzetten voor de biodiversiteit en roepen ze particulieren op om hun tuintje een beetje te laten verwilderen, maar aan de andere kant maaien ze zelf alles plat wat maar leven wil in die grasvelden.
Toen vond ik weinig gehoor. Het was nu eenmaal het beleid, de gazons worden elke week gemaaid vanaf maart tot het begin van de winter. Er waren wel plannen om de plantsoenen wat insectvriendelijker in te richten. Vandaar dus dat nieuwe plantenvak. Er werden tegelijkertijd bomen gekapt en nieuwe bloesembomen geplant.
Dat gebeurde in de winter van 2020 en ik moet zeggen, in de zomer van vorig jaar vlogen er inderdaad wel wat hommels, bijen en vlinders boven en tussen de nieuwe planten. Dat zijn dan wel de heel algemene soorten, die niet zo nauw kijken als het erom gaat waar ze hun nectar halen. De zeldzamere en meer gespecialiseerde insecten hebben niet veel aan die aanplant. Daar zou het veel beter voor zijn als de wilde planten in het grasveld tot bloei zouden kunnen komen.
Het is dan ook bijzonder treurig dat er afgelopen week een hovenier met een schoffel door het nieuwe plantenvak ging. Ja, ik begrijp het wel, die paardenbloemen zijn in de ogen van zo'n man hinderlijk onkruid. Maar van het hele nieuwe bloembed zijn dat waarschijnlijk de belangrijkste planten, als het om de biodiversiteit gaat.
Als natuurliefhebber word ik er ietwat wanhopig van: Doe toch eens wat minder ! Maai nou eens niet ! Laat die schoffel staan !
Gelukkig ben ik niet de enige die er zo over denkt. In de nieuwsbrief van Nature Today, een samenwerking van verschillende natuurbeschermings-organisaties, stond laatst een artikel over ander maaibeleid.
Een aantal gemeenten in Zeeland experimenteert met andere manieren om de grasvelden te beheren. Het elke week, in totaal zo'n 45 keer per jaar, maaien is om verschillende redenen nadelig. 'Het is arbeidsintensief, dus duur. Er wordt veel brandstof verbruikt, en veel CO2 en fijnstof geproduceerd. Daarmee is het niet milieu- en klimaatvriendelijk. Ook is de natuurwaarde veel minder dan die bij een extensiever beheer zou kunnen zijn. Een natuurvriendelijker beheerd gazon is daarmee tegelijk ook een milieu- en klimaatvriendelijker gazon. Vooral planten en insecten profiteren hiervan. (…) Minder vaak maaien levert meer bloemen en insecten op.'
Dat is iets wat iedereen die een beetje verstand heeft kan bedenken. Zo'n bruin verdord stoppelveld, met diepe bandensporen van de grasmaaier, daar zit niet veel leven in. Maar in Zeeland heeft men het nu dus proefondervindelijk vastgesteld. Als je minder vaak maait neemt het aantal planten- en diersoorten toe.
'Daarbij bleken in het bloemrijke grasland ook veel meer bijzondere of zeldzame soorten aanwezig te zijn, zoals klaverwespvlinder, moerassprinkhaan, kleefkruidschildwants en groene kruidenboktor. Het aantal soorten dat in het bloemrijk grasland aanwezig bleek te zijn, was indrukwekkend: 18 soorten dagvlinders, 45 plantensoorten (tegen 33 van het gazon), 18 soorten wantsen, 20 soorten kevers, 24 soorten bijen en wespen en zelfs 58 soorten vliegen en muggen.'
Dat bedoel ik maar.
En als je, in plaats van 45 keer, terug gaat naar 15 keer, of 10 keer per jaar maaien, dan blijft het nog steeds een grasveld. Ook dat is uitgeprobeerd. Het is ze in Zeeland zo goed bevallen dat er al enkele honderden hectares zijn omgezet, van intensief beheerde gazons, naar bloemrijke velden. Nu de rest van Nederland nog. En ons dorp, natuurlijk !
